“Tự nhiên như người Hà Nội”

Hà Nội, ngày 31/5/2009

Gửi mẹ cái Mùa.

Nóng quá mẹ nó à! Căn phòng trọ của tôi chỉ cao hơn hai mét, mà mái lại lợp tôn, mấy hôm nay Hà Nội trở chứng, nóng phát điên, phát rồ. Tôi biết, ở quê mình mấy ngày qua cũng nóng, nhưng nóng ở Hà Nội khác, cái nóng khiến người ta khổ sở đủ điều.

Nóng trong nhà khổ sở ra sao, nói thế mẹ nó cũng đủ để hiểu rồi. Song, ở trên đường phố, nắng nóng không những khiến người ta khổ sở, mà thậm chí còn vô cùng nguy hiểm nữa. Chỉ vì nắng nóng mà cả ngày hôm nay tôi phải ngồi tý toáy sửa xe, chẳng làm được cuốc nào. Ai đời sáng ngày ra, mới hơn bảy giờ, tôi lò dò chạy xe ra gốc cây mọi khi để đợi khách, chưa kịp tới nơi đã gặp nạn, gẫy nghéo mất cái cổ xe.

Mẹ nó biết không, cái ngã tư tôi thường đứng, vốn chẳng phải là nơi đông người, vậy nên tôi yên tâm đi cũng khá nhanh. Còn cách 200 mét thì đèn xanh chuyển đỏ, tôi giảm ga, định cho xe trôi tự do về đến ngã tư. Ai dè “uỳnh” một cái, tôi đâm thẳng vào cái xe trước mặt. Đó là một cái xe Honda SH to đùng, người lái là một người đàn bà rất đẹp.

Mẹ nó đừng hiểu nhầm, không phải vì bà ấy đẹp, vì tôi háo sắc mải nhìn mà đâm đâu. Chỉ là còn một quãng rất xa thì mới đến ngã tư, thế mà vừa đèn đỏ là bà ấy dừng phắt xe, đó là chỗ có bóng cây che mát. Không ngờ bà ấy lại dừng xe giữa đường, tôi bất ngờ vì đi cũng nhanh nên chẳng kịp trở tay, đâm ngay một phát vào đuôi xe bà ấy.

Mình đi phía sau, không làm chủ tốc độ, đâm vào người ta, dĩ nhiên là sai rồi. Tôi gặp nạn, nhưng đâu dám cãi, may mà bà ấy còn thương tình không bắt phải nộp phạt. Vậy nhưng, bây giờ ngồi sửa xe, tôi lại thấy bực mình. Cái nhà bà ấy đúng là vô lý thật! Đường xá có biển chỉ dẫn, có vạch sơn đàng hoàng, thế mà thích dừng đâu thì dừng, chẳng để ý tý nào đến những người đi đường.

Tôi thấy, xét về cái độ hồn nhiên khi đi đường, người Hà Nội cũng chẳng khác gì hơn dân quê chúng mình đi đường làng. Có người vừa đi xe máy, vừa gọi điện thoại nói chuyện oang oang, mình ở phía sau bấm còi chán chê chẳng thèm tránh.

Lại nữa, khối anh, buổi chiều mùa hè, cởi trần trùng trục, dây chuyền, lắc vàng đeo lủng lẳng, một tay cầm lái cái xe phân khối lớn, một tay cầm xích dắt con chó ngao đi dạo khắp phố phường. Còn các cô gái thì thôi rồi, áo may ô, quần trễ cạp cứ thế nhởn nhơ.

Còn nữa, ở những phố bán quần áo, người ta còn bày cả những con nộm (ma nơ canh) khỏa thân, quần áo chẳng thấy đâu, cứ nồng nỗng mà phơi ra đường, ai đi qua cũng phải ghé mắt nhìn. Tôi nói thật, chẳng phải mình bậy bạ, nhưng thấy nó lạ mắt thì cũng phải nhìn chứ, thế là đâm nhau, thế là cãi cọ, thế là tắc đường.

Hà Nội gần 1.000 năm tuổi rồi, tôi thấy ở đâu cũng có khẩu hiệu nói về cái mốc thời gian ấy. 1.000 năm, đó không chỉ là thời gian, mà còn là bề dày văn hiến, bác giáo Bình bảo tôi như vậy. Bác ấy nói rằng, chẳng phải ngẫu nhiên mà người ta cứ bảo: “Thanh lịch như người Tràng An”.

Thỉnh thoảng tôi cũng đọc sách báo, thấy người ta tả thì cũng thanh lịch ghê gớm lắm, từ nết ăn, nết ở, từ lời nói, tiếng cười… đều vô cùng tao nhã. Sách báo người ta đã viết chắc chả sai. Cơ mà tôi ra đường thì lại thấy khác, tôi nghe dân gian thì lại có cái câu “tự nhiên như người Hà Nội”. Tôi thấy câu đó có vẻ lại đúng hơn. Chẳng biết cái thói tự nhiên này bây giờ mới có hay từ xưa đã vậy?

Mẹ nó nghĩ xem, hay là cái sự thanh lịch của người Hà Nội chỉ xuất hiện khi người ta ở nhà mình, khi người ta đi ăn tiệc, đến những nơi sang trọng mà dân xe ôm chúng tôi không được biết… còn ở ngoài đường, nơi mà ai cũng như ai, mũ bảo hiểm xùm xụp trên đầu thì chẳng ai hơi đâu mà thanh lịch?./.