Thiên thời, địa lợi, nhân hòa

Hà Nội ngày 20/10/2009

Gửi mẹ cái Mùa,

Nhớ các con quá mẹ nó ơi! Xưa nay, dù tôi ít dành thời gian nói chuyện với các con, nhưng mẹ nó cũng biết rằng tôi là người thương con, luôn nghĩ đến các con. Có điều, nhà mình nghèo, lại là nông dân, cái sự thương của tôi vẫn để ở trong lòng…

Vợ chồng mình có bốn mụn con. Cái Mùa, cái Màng đã lớn, yên phận làm nông dân cả đời, con Thu còn nhỏ chưa tính đến, riêng cái thằng Bội là tôi nghĩ đến nhiều. Thằng cu Bội hồi nhỏ học dốt, nhưng nhờ ham hoạt động phong trào nên được tín nhiệm làm bí thư đoàn xã, nhiệm kỳ tới mà khéo vào cơ cấu có khi lên được cái chức chủ tịch xã cũng chưa biết chừng. Nghĩ đến cái đận ấy, bỗng dưng tôi muốn bàn với mẹ nó chuyện tương lai của anh cu Bội.

Mẹ cái Mùa biết không? Tôi nghe đài, đọc báo, thấy người ta nói nhiều đến việc thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, thậm chí bên Trung ương Đoàn còn lập hẳn một đề án cả ngàn tỷ đồng nhằm đưa trí thức trẻ về cơ sở mà xem ra mấy năm rồi chẳng kết quả gì. Chuyện này khiến tôi cứ nghĩ lẩn tha lẩn thẩn, biết đâu đây là cơ hội cho cu Bội nhà mình.

Đọc đến đây, có khi mẹ nó lại nghĩ tôi hão huyền, mơ mộng. Đành rằng tôi có cái tính ấy, song lần này thì mẹ nó cứ bình tĩnh nghe tôi phân tích về thiên thời địa lợi rồi nhân hoà.

Trước hết, tôi nói về nhân hoà và địa lợi. Anh cu Bội nhà mình hiện đã là bí thư đoàn xã, đội ngũ kế cận, tạo nguồn rồi còn gì. ở vị trí ấy, làng ta đã gọi cu Bội thuộc hàng “vua biết mặt, chúa biết tên” rồi còn gì. Không chỉ vậy, con dân trong xã mấy ai mà không biết cái anh bí thư đoàn, dăm bữa nửa tháng lại đến nhà vận động con em người ta tham gia các phong trào. Cái lúc bầu cử ở xã, người ta bầu cái người đã biết chứ ai bầu người lạ, cu Bội hoạt động phong trào, chịu khó khuếch trương mấy hoạt động bề nổi (trên phố người ta gọi là làm thương hiệu cá nhân) kiểu gì chẳng được để ý. Cơ hội thành công cứ phải 70% là cái chắc!

Về thiên thời, tôi thấy gần đây tỉnh nào cũng đua nhau thành lập trường đại học, cái này chẳng khác gì phong trào mỗi tỉnh một nhà máy xi măng, một nhà máy đường hồi trước. Với cái đà này, hàng loạt trường đại học ra đời ở các tỉnh, giáo sư thì thiếu, sinh viên cũng thiếu, năm nay thậm chí đã có trường tuyển sinh với điểm sàn ba môn mà chưa đến 10 điểm, thi kiểu gì chẳng đỗ! Chưa biết chừng, lấy xong cái bằng đại học tại chức rồi, ngày đẹp trời nào đó nhờ phúc phận ông bà mà đùng một cái, thằng Bội chẳng có cái bằng thạc sĩ, chứ chẳng chơi. Nói thật nhé! Con đường quan lộ của nó cứ gọi là băng băng.

Mẹ cái Mùa biết không? Nghĩ đến cái chuyện này tôi cứ thấy lâng lâng. Đành rằng cái việc toan tính như vậy nó chẳng giống cái tính của tôi. Nhưng mà nghĩ cho cùng thì con mình dù có dốt một chút thì vẫn còn hy vọng được sinh ra trong cảnh nghèo khó thì nó cũng biết thương dân nghèo, khi làm quan nó cũng ít cái sự nhẫn tâm của bọn quan tham nhũng.

Cái này thì tôi chẳng dám thảo luận với bác giáo Bình đâu. Nói ra, tôi biết bác ấy sẽ phản đối vì theo bác ấy dẫu ăn cháo ăn rau cũng phải giữ cái đạo của người quân tử. Tôi thì thực tế hơn, với cái đà tỉnh nào cũng đòi mở trường đại học như phong trào thi đua thế này thì chẳng mấy chốc, cả nước sẽ có bằng cử nhân, anh cu Bội nhà mình mà không nhanh chân thì cũng lại cày ruộng cho mà xem, mà bao năm hoạt động phong trào như nó, cày ruộng làm sao?

Nhà mình bốn đứa, có mỗi mụn con trai, thôi thì cá chuối đắm đuối vì con, có phải toan tính nhố nhăng như thế này, tôi chỉ mong mẹ nó hiểu rằng tôi cũng vì con cái mà thôi! Hy vọng mẹ nó đừng vì thế mà đem lòng thất vọng!/.