Lại "nóng" chuyện tăng viện phí

• Phí hàng trăm dịch vụ y tế có thể tăng gấp đôi

Vì sao viện phí tăng, tăng viện phí có kèm theo tăng chất lượng phục vụ, là những vấn đề “nóng” tại Hội nghị xin ý kiến của các chuyên gia về dự thảo Nghị định của Chính phủ về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập (trong đó có vấn đề điều chỉnh viện phí) diễn ra ngày 14/9 tại Hà Nội.

Tăng viện phí, có tăng được chất lượng phục vụ tại các bệnh viện?

Bệnh viện kêu trời vì khổ

Đề cập những khó khăn, bất cập của các bệnh viện khi áp dụng mức viện phí hiện nay, ông Đoàn Hữu Nghị, Giám đốc Bệnh viện E Trung ương nêu: “Trong khi hiện nay giá điện, xăng dầu đều tăng, vậy tại sao viện phí lại không thay đổi? Nghị định 95/CP đã quá lạc hậu, không dựa trên cơ sở thực tiễn khiến cho các bệnh viện rơi vào tình trạng bế tắc, trì trệ, phải có sự thay đổi càng sớm càng tốt. Việc thay đổi cơ chế là vấn đề rất bức thiết hiện nay vì tình trạng chảy máu chất xám từ bệnh viện công lập sang bệnh viện tư ngày càng nhiều”.

Ông Trương Quý Dương, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình bày tỏ: Viện phí là một vấn đề nóng, khiến các bệnh viện rất đau đầu trong nhiều năm qua khi muốn nâng cao chất lượng. Nếu viện phí không tăng, chính người dân sẽ phải chịu khổ, chịu thiệt vì phải chịu chất lượng dịch vụ kém. Thực tế có những bệnh viện, tỷ lệ nhiễm khuẩn tới 30 - 40%, người dân phải chịu hậu quả.

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế lý giải: Nguyên tắc thu viện phí quy định tại Nghị định 95/CP là thu một phần trong tổng chi phí khám, chữa bệnh nên chưa bù đắp được chi phí trực tiếp phục vụ người bệnh. Mức thu viện phí còn quá thấp, chưa được điều chỉnh kịp thời với tình hình thực tế. Trong số hơn 3.000 dịch vụ y tế đang thực hiện, có khoảng 350 dịch vụ được ban hành khung giá từ năm 1995, khoảng 2.650 dịch vụ được ban hành khung giá từ 1/2006. Do vậy, nếu không điều chỉnh giá của các dịch vụ ban hành từ năm 1995 thì các bệnh viện, nhất là bệnh viện tuyến huyện sẽ có nguy cơ đóng cửa.

“Ví dụ một bệnh viện tuyến huyện có quy mô khoảng 100 giường bệnh, hiện nay thu tiền khám bệnh là 1.000 - 2.000 đồng/lần khám. Nếu một ngày có khoảng 150 người khám thì thu được 300.000 đồng, nếu có 100 bệnh nhân tiền giường thu tối đa là 900.000 đồng, tổng cộng 1,2 triệu đồng/ngày, trong khi đó riêng tiền điện, nước, xử lý chất thải của bệnh viện đã hết khoảng 3 - 5  triệu đồng/ngày” - bà Kim Tiến dẫn chứng.

Bộ Y tế đưa ra 5 lý do dẫn tới việc tăng viện phí, trong đó nhấn mạnh vào lý do khung giá cũ ban hành năm 1995 đã quá lạc hậu. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 7/2011 so với năm 1995 cũng đã tăng 3,4 lần nhưng mức thu viện phí không được điều chỉnh khiến các bệnh viện gặp khó khăn. Ngoài ra, hiện nay, ngân sách Nhà nước cấp cho các bệnh viện còn rất thấp (40 - 50 triệu đồng/giường bệnh/năm), chưa bảo đảm chi trả tiền lương theo ngạch bậc, phụ cấp, đóng bảo hiểm. Hầu hết chi phí để vận hành bệnh viện và thực hiện dịch vụ khám chữa bệnh đều phải sử dụng từ nguồn thu viện phí và BHYT. Do không có tiền trang bị, sửa chữa nên máy móc xuống cấp trầm trọng. Mặt khác, hơn 60% dân số đã có thẻ BHYT. Nếu không điều chỉnh viện phí, bệnh viện không có tiền duy trì hoạt động, dẫn tới hạn chế quyền lợi của người bệnh.

Ai hưởng lợi?

“Viện phí/giá dịch vụ y tế thực hiện theo nguyên tắc “tính đúng, tính đủ chi phí, phần nào được Nhà nước đầu tư và đã chi thì không được tính vào giá dịch vụ, phần nào Nhà nước không chi thì phải huy động sự đóng góp của người bệnh, thông qua BHYT và đóng góp trực tiếp của người dân. Quan điểm này là hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Đảng và pháp luật Nhà nước” - Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, theo lãnh đạo Bộ Y tế, tăng viện phí sẽ không làm ảnh hưởng nhiều tới 53 triệu người đã có thẻ BHYT (chiếm 62% dân số). Trong tổng số viện phí mà người bệnh và quỹ BHYT thanh toán có tới trên 60% là tiền thuốc, máu, dịch truyền, vật tư người bệnh sử dụng trực tiếp. Ngoài ra, có khoảng 30% là chi phí của các dịch vụ như khám bệnh, ngày giường điều trị, chiếu, chụp, xét nghiệm… Bộ Y tế khẳng định giá viện phí mới chỉ điều chỉnh khoảng 10% số dịch vụ kỹ thuật y tế hiện đang thực hiện, trong đó có tiền khám bệnh và tiền giường bệnh, nên dự báo tổng số viện phí tăng không nhiều so với hiện nay.

Trả lời câu hỏi của báo giới về việc tăng viện phí có tăng chất lượng khám chữa bệnh hay không? Bà Kim Tiến cho biết: Không phải khi đã ban hành khung giá viện phí mới là đã thu ngay theo mức tăng tối đa mà đây chỉ là khung giá, có tối đa, tối thiểu. Cụ thể việc tăng bao nhiêu sẽ tính tùy theo tình hình từng địa phương, vùng, miền khác nhau. Hiện Bộ Y tế cũng xây dựng quỹ hỗ trợ cho những hoàn cảnh khó khăn, hộ cận nghèo… Nếu điều chỉnh viện phí, các bệnh viện có thêm kinh phí để triển khai các hoạt động và câng cao chất lượng dịch vụ y tế, người bệnh được hưởng các dịch vụ y tế có chất lượng cao hơn. Các bệnh viện sẽ phải đặt chất lượng dịch vụ, thái độ hài lòng của người dân lên hàng đầu. Bộ Y tế đã triển khai đề án nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh để đáp ứng sự hài lòng của người bệnh.

Tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo: Việc tăng giá 350 dịch vụ phải nằm trong khả năng chi trả của người dân, đặc biệt  ưu tiên các đối tượng chính sách, không ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Vì vậy, tăng theo nguyên tắc gì và tăng bao nhiêu để không vượt quá khả năng chi trả của người dân phải cân nhắc kỹ. Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Y tế cần bám sát nguyên tắc của BHYT là chia sẻ giữa những người phải vào viện và người không phải vào bệnh viện. Bộ Y tế và Bộ Tài chính cần hoàn thiện cơ chế thay đổi mức thu bảo hiểm y tế để phù hợp theo thời gian hằng năm.

Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế trong quý 4/2011 trình Chính phủ về mức điều chỉnh cụ thể của 350 dịch vụ y tế và triển khai thực hiện vào năm 2012./.