Học và hỏi trong cơn bão AI: Trí tuệ nhân tạo không thể thay thế người thầy
VOV.VN - Chiều 15/11, tại TP.HCM, Trung tâm Phát triển Giáo dục và Đào tạo phía Nam (thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp tổ chức tọa đàm “Học và hỏi trong cơn bão AI”, khẳng định trí tuệ nhân tạo không thể thay thế người thầy.
Tại tọa đàm, nhiều nhà giáo, nhà khoa học như: TS. Trần Nam Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP.HCM; TS. Nguyễn Thị Thu Huyền,… đã trao đổi với đông đảo giáo viên, học sinh, sinh viên về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục.
Nhiều ý kiến đa chiều được đưa ra xung quanh việc ứng dụng AI như thế nào trong dạy và học. Hiện nay, việc trả lời câu hỏi “Học như thế nào?” trở nên cấp thiết khi chỉ trong vài năm, AI đã đi từ một khái niệm công nghệ thành hiện thực sống động. AI có mặt trong mọi lĩnh vực của đời sống, từ lớp học đến công sở, từ nhưng bài tập làm văn của học sinh đến bài luận của sinh viên.
AI đem đến cho mọi người cơ hội tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng nhưng cũng chính AI làm cho kiến thức lỗi thời nhanh chóng. Trong kỷ nguyên số, khi tri thức được số hóa và lan tỏa dễ dàng, thách thức lớn nhất của người học không còn là thiếu thông tin, mà là thiếu định hướng và ý thức tự nhận thức, nên cần có vai trò của người thầy.
Nhiều giáo viên dự tọa đàm băn khoăn: Khi AI có thể dạy mọi thứ, giáo viên sẽ dạy gì? Khi máy móc có thể viết và nói như con người, ta học để làm gì? Và khi tri thức được tự động hóa, đâu là phần “người” không thể sao chép?
Theo các nhà giáo, nhà khoa học tham gia tọa đàm, sử dụng AI trong dạy và học đã trở thành một công cụ bắt buộc, là xu hướng không thể đảo ngược. Người dạy và người học không nên bài trừ AI mà phải biết dùng đúng cách để tăng hiệu quả công việc.
Các chuyên gia cũng cảnh báo, người học nếu lạm dụng AI sẽ dẫn đến tình trạng dần mất đi khả năng xử lý sâu các vấn đề, dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn, giảm khả năng tư duy và sáng tạo.
Một số nhà giáo chia sẻ cách dùng AI đúng là tự trả lời trước, rồi mới hỏi AI để phản biện lại. Người học có thể dùng AI nhưng cần giữ chủ động trong việc đặt câu hỏi và hoài nghi.
Nhiều nhà giáo mong muốn ngành chức năng sớm có hướng dẫn cụ thể việc sử dụng AI trong dạy và học, hỗ trợ người học phân biệt, phản biện và hiểu được giới hạn của công nghệ. AI có tham gia đến đâu trong môi trường học đường thì cũng không thể thay thế người thầy, bởi họ là người duy nhất có thể dạy học sinh điều mà máy móc không có: sự thấu hiểu và ý thức làm người.
Lạm dụng trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra thế hệ tư duy “lười biếng”
GS.TS Giang Thanh Long cho rằng, trí tuệ nhân tạo có thể giúp nâng cao năng suất và chất lượng nghiên cứu, giảng dạy, nhưng nếu bị lạm dụng sẽ tạo ra một xã hội “lười biếng trong tư duy”.
