Hầm bí mật trong ngôi chùa cổ nuôi giấu cán bộ trong 2 cuộc kháng chiến

Chùa Ông Quan Đế tại phường Đạo Thạnh được người dân nơi đây xây dựng từ năm 1802 để tôn thờ Quan Thánh Đế, tức Quan Vân Trường, và hai tùy tướng là Quan Bình, Châu Xương; nằm cách trung tâm tỉnh Đồng Tháp khoảng 3 km. Điều đáng quan tâm là đây không chỉ là cơ sở tín ngưỡng của người dân mà còn là cơ sở cách mạng vững chắc qua hai cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm.

Từ năm 1962–1963, bộ đội huyện Châu Thành và đại đội pháo binh của Thành đội Mỹ Tho (cũ) thường xuyên lui tới đóng quân trong khuôn viên chùa rộng khoảng 2 ha; còn du kích địa phương đóng tại chùa để làm nơi liên lạc, hội họp với các đơn vị tiền phương. Trong kháng chiến, tại chùa Ông Quan Đế có 6 căn hầm bí mật để làm nơi trú ẩn, nuôi giấu cán bộ cách mạng khi quân thù truy quét; trong đó có 1 căn hầm bí mật xây bằng bê tông ngay dưới chân tượng Ông Quan Đế (khu Chánh điện), là nơi che giấu an toàn nhiều cán bộ như ông Dương Văn Dương, xã đội trưởng xã Đạo Thạnh, vào năm 1964. Để đảm bảo hầm bí mật không lộ diện, bà Hai Guốc – phụ nữ có nhà kế bên chùa – thường có mặt tại chùa để làm “ngụy trang”, đánh lạc hướng khi bọn địch đến. Nhờ vậy, trong kháng chiến, các hầm bí mật nơi đây đều không bị địch phát hiện, cán bộ cách mạng đều an toàn.

Năm 1966, nữ tướng Nguyễn Thị Định trong chuyến công tác về Trung ương Cục miền Nam cũng ghé qua chùa nghỉ và đánh giá cao hệ thống hầm bí mật này. Về các hầm bí mật tại chùa, ông Thái Ngọc Hổ, đảng viên cao niên, hiện là Trưởng ban Hội hương chùa Ông Quan Đế, phường Đạo Thạnh, cho biết: “Từ kháng chiến chống Pháp và Mỹ, ngôi chùa này đã che chở những người kháng chiến nên không độc đáo sao được".

Chùa Ông Quan Đế Đạo Thạnh nằm trong căn cứ cách mạng Hóc Đùn. Khoảng năm 1968, chùa được làm nơi trung chuyển vũ khí của Khu 8 (cũ). Thời điểm này, chùa Ông còn là nơi để Ban Chỉ huy tiền phương hội họp và là điểm rút lui của bộ đội ta sau các trận chống càn với địch. Năm 1974, Tiểu đoàn 514 tập hợp sinh hoạt, cất giấu vũ khí, ẩn nấp an toàn tại các hầm bí mật trong chùa.

Sau năm 1975, chùa Ông Quan Đế Đạo Thạnh bị hư hỏng nặng do bom, pháo bắn phá. Người dân đã đóng góp công sức, vật chất để tu sửa lại ngôi chùa ngày càng khang trang, trở thành nơi tổ chức các hoạt động văn hóa tâm linh và các hoạt động từ thiện – xã hội. Tại đây còn có vị trí trang trọng thờ ảnh Bác Hồ, các vị tiền nhân và anh hùng, liệt sỹ phục vụ nhu cầu đến viếng, thắp hương tưởng niệm của người dân.

Năm 2014, UBND thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, tặng bằng công nhận chùa Ông Quan Đế là cơ sở thờ tự văn hóa; năm 2016, UBND tỉnh Tiền Giang trao bằng xếp hạng ngôi chùa này là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.

Được sự quan tâm, hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền và MTTQ địa phương, các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại chùa Ông Quan Đế, phường Đạo Thạnh, những năm gần đây rất phong phú, sôi nổi, thu hút đông đảo người dân xa gần tham gia. Mỗi năm, chùa Ông duy trì 8 hoạt động tín ngưỡng (trong đó có 4 hoạt động cúng tế chính vào các ngày 13/1, 3/5, 24/6, 13/10 âm lịch). Ban Hội hương của chùa tổ chức sinh hoạt 4 lần/năm và khoảng 5–6 đợt tặng quà cứu trợ cho hộ nghèo.

Theo ông Trần Công Lên, người cao tuổi nhiều năm làm Phó ban Thường trực Ban Hội hương chùa Ông Quan Đế, các hoạt động của chùa luôn hướng đến việc duy trì, bảo tồn nét văn hóa truyền thống dân tộc, gắn với tín ngưỡng dân gian và niềm tin yêu cuộc sống. Ông Lên chia sẻ: “Người dân ở đây rất tôn trọng tín ngưỡng dân gian nên trước hết cúng các vị thần, trong đó có cầu quốc thái dân an để bà con sản xuất được mùa. Mình cũng hướng dẫn con cháu đến các di tích, cũng như bàn thờ Bác Hồ, các liệt sĩ. Ngôi chùa này được như hôm nay cũng nhờ có cách mạng; bà con dù hướng về tâm linh nhưng vẫn đóng góp bảo vệ di tích lịch sử – văn hóa. Đặc biệt, ở chùa này không mê tín dị đoan; khác với nhiều chùa khác là hằng năm, vào đêm giao thừa có đánh trống chiêng đón giao thừa, cầu cho quốc thái dân an. Đây cũng là điểm tiếp nhận, trung chuyển phát quà cho người nghèo".

Là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, chùa Ông Quan Đế tại phường Đạo Thạnh được người dân nơi đây gìn giữ, bảo quản chu đáo. Đặc biệt, ông Trần Văn Tạo cùng vợ tự nguyện đến ở chùa để làm công tác quản lý, phục vụ người dân đến viếng chùa.

Đông đảo người dân đến viếng chùa, tham gia hoạt động xã hội dịp Rằm tháng Bảy

VOV.VN - Dịp rằm tháng Bảy này, các chùa, tự viện trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp tổ chức nhiều hoạt động của Đại lễ Vu Lan báo hiếu gắn với các hoạt động văn hóa Phật giáo, an sinh xã hội, thu hút đông đảo người dân, đồng bào phật tử đến tham dự.