Thú chơi hoa thuỷ tiên - nét thanh tao của người Hà Nội mỗi độ Tết về
VOV.VN - Những ngày giáp Tết, giữa sắc đào quất rực rỡ của Hà Nội, vẫn có người lặng lẽ gọt tỉa hoa thủy tiên. Với người Hà Nội xưa, chơi thủy tiên không chỉ để ngắm sắc hương mà còn để rèn sự kiên nhẫn.
Thuỷ tiên là loài hoa “khó tính”. Từ lúc chọn củ, gọt tỉa, ngâm nước, đến việc canh hoa nở đúng đêm Giao thừa, tất cả đều đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm. Chỉ một đường dao lệch, một ngày tính sai, hoa có thể nở sớm hoặc muộn, mất đi cái duyên của Tết.
Là một người chơi hoa thủy tiên lâu năm được gọi Hội chơi hoa gọi với cái tên thân thương “nghệ nhân”, chị Đỗ Thu Huyền, ở phường Hồng Hà chia sẻ: “Gọt thủy tiên thì không có công đoạn nào dễ mà cũng không có công đoạn nào khó cả Một người mới gọt, những vết cắt, bóc tách bẹ lá sẽ rất khó. Nhưng mỗi năm mình học tỉa một chút thì mình sẽ đúc kết được một chút kinh nghiệm thì sẽ đẹp hơn, đẹp vết cắt, đẹp về cả cách tạo dáng. Tỉa thủy tiên cũng chỉ là một phần trong một bát hoa đẹp, hoa đẹp còn ở cả cách dưỡng cách uốn lá, xén lá thì bông hoa mới tạo dáng được hình của bát hoa”.
Chính sự công phu ấy khiến thuỷ tiên trở thành thú chơi tao nhã, gắn với nếp sống chậm rãi, tinh tế của người Hà Nội. Không cần chậu lớn, không cần đất, chỉ một bát nước trong, một củ hoa trắng ngà, nhưng để có được giò hoa đẹp là cả một quá trình chăm chút suốt nhiều ngày.
Anh Trần Văn Tuấn và chị Minh Loan, những người chơi hoa thủy tiên lâu năm cho hay: “Chơi hoa thủy tiên cũng là một dạng thiền. Mỗi khi mình gọt từng đường dao thì phải tĩnh tâm. Khi mình chăm, mình dưỡng, mình ngồi ngắm thế hoa này mình muốn theo hướng nào. Đó cũng là một dạng thiền. Chăm bón, thay nước, khi hoa nở ra đã là hạnh phúc rồi nhưng nở đúng đêm 30 thì lại càng là hạnh phúc của những người chơi hoa, mang cho cả gia đình như một món quà của ngày đầu năm mới”.
“May mắn trong 2 năm vừa rồi, mình đều có bát hoa nở đúng giao thừa, cảm xúc đấy khó tả lắm. Bông hoa thủy tiên không ồn ào, rực rỡ mà rất lặng lẽ nhưng mang đến cho người chơi cảm xúc có thể nói rất xúc động, có thể nói là rất xúc động như thành quả cả quá trình của mình và cũng là cảm xúc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, cảm giác như một sự bình yên, sự may mắn cho một sự khởi đầu”.
Khi thành quả của sự kiên nhẫn bung nở đúng đêm giao thừa, theo chị Hương Ly, đó là niềm hạnh phúc, cũng là vận may của người chơi hoa:“Thủy tiên không phải là ai cũng biết chơi bởi hoa thủy tiên mang lại hương thơm rất dễ chịu, sắc hoa có màu vàng, màu trắng rất đẹp. Một bát hoa thủy tiên nhiều người khéo tay còn uốn được nghệ thuật hoặc chỉ cần ngắm bộ rễ và hoa thôi thì đã rất tuyệt vời rồi. Tuyệt vời hơn khi bạn ngắm bát hoa thủy tiên chính mình gọt ra và lại nở đúng đêm giao thừa thì không có từ ngữ nào tả được, nhất là được ngửi hương thơm của thủy tiên thì thực là tuyệt vời”.
Ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại hối hả, thú chơi hoa thuỷ tiên vẫn được gìn giữ trong những hội chơi hoa ở Hà Nội. Ở đó, các nghệ nhân truyền lại kỹ thuật gọt củ, chia sẻ kinh nghiệm canh hoa và hơn hết là giữ gìn một nét văn hoá Tết rất riêng của đất Kinh kỳ.
Không ồn ào, không phô trương, hoa thuỷ tiên mang vẻ đẹp thanh cao, tinh khiết. Hương hoa thoang thoảng trong những ngày đầu năm như nhắc con người sống chậm lại, lắng nghe nhiều hơn và trân trọng những giá trị bền bỉ theo thời gian.
Chị Phạm Hoàng Diễm Hằng, ở phường Tây Hồ chia sẻ: “Để tạo ra một bình hoa thủy tiên cho ngày Tết, tôi thấy rất kỳ công, qua đó mong muốn sẽ có nhiều người hơn đến để tìm hiểu một thú vui rất tao nhã nhưng cũng rất là sang. Cây hoa nhìn có vẻ mỏng manh nhưng rất quyến rũ. Hy vọng sắp tới đây có thể được trực tiếp làm vào tạo ra được một bình hoa đẹp cho riêng mình”.
Giữa sắc xuân rộn ràng, một bát thuỷ tiên nở đúng đêm giao thừa hay sáng mùng 1 Tết, hương thơm của hoa quyện chung với hương thơm của những tuần hương cúng gia tiên không chỉ làm đẹp không gian Tết, mà còn làm dịu lòng người. Đó cũng chính là vẻ đẹp của thú chơi hoa tinh tế, tao nhã, đã trở thành một nét đẹp ngày Tết của người Hà Nội suốt bao thế hệ.
Hoa Thuỷ Tiên - Thú chơi tao nhã ngày xuân
VOV.VN - Sau thời gian dài vắng bóng, những năm gần đây, hoa thủy tiên này không chỉ được các hội nhóm yêu hoa trân quý mà còn được nhiều người trẻ biết đến, yêu thích và tìm tòi học hỏi cách chăm sóc.
