Sống lại ký ức xưa với không gian trưng bày “Tết Đoan ngọ xưa và nay” năm 2026
VOV.VN - Tết Đoan ngọ (Tết Đoan dương) là Tết cổ truyền của Việt Nam và một số quốc gia Đông Á, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Ở Việt Nam, dân gian ta thường gọi là “Tết giết sâu bọ”, từ xa xưa đã lưu truyền câu ca dao: “Tháng Tư đong đậu nấu chè. Ăn Tết Đoan ngọ trở về tháng Năm”.
Nói về Tết Đoan ngọ, GS.TS Nguyễn Văn Huyên, người đặt nền móng cho ngành nhân học văn hóa Việt Nam đánh giá “đây là Tết kỳ lạ nhất của người Việt” với nhiều phong tục lễ nghi độc đáo, diễn ra cả ở trong dân gian và cung đình. Sách Đồng Khánh địa dư chí chép “Tết Đoan ngọ chuẩn bị đầy đủ rượu và hoa quả lễ tổ tiên từ sáng sớm. Mọi người đều uống rượu, ăn hoa quả, gọi là giết sâu bọ. Hôm ấy người ta hái các loại thuốc cất giữ để sử dụng, hái lá ngải tùy theo năm mà bó thành hình con vật tượng trưng của năm đó...”.
Đặc biệt, các nguồn sử liệu như Đại Việt sử ký toàn thư, Lê triều hội điển, Lịch triều hiến chương loại chí... đều cho biết, trong cung đình thời Lê, Tết Đoan ngọ là lễ thường triều, hoàng đế chịu mệnh trời thực hiện một số nghi lễ như cúng tế các tiên tế, báo hiếu bậc sinh thành, ban yến và ban quạt cho văn võ bá quan... Tết Đoan ngọ trong cung đình và ngoài dân gian tuy có những lễ nghi, phong tục khác nhau nhưng đều là dịp con cháu tìm về cội nguồn, nhớ ơn công đức tổ tông, cầu sức khỏe, bình an, đất nước thái bình thịnh trị.
Nhân dịp Tết Đoan ngọ 2026, hướng đến mục tiêu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc nói chung và giá trị văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long nói riêng, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức trưng bày chuyên đề “Tết Đoan ngọ xưa và nay” từ ngày 15/6 với nội dung trưng bày gồm 2 chủ đề chính:
Chủ đề 1: Tết Đoan ngọ dân gian truyền thống (trưng bày tại nhà 19C, Khu di sản Hoàng thành Thăng Long). Dưới nếp nhà truyền thống 3 gian, gian giữa là trung tâm thờ cúng, hai bên là không gian phòng khách và khu bếp, các phong tục đặc sắc ngày tết Đoan ngọ dân gian được tái hiện một cách chân thực và dung dị thông qua không gian sinh hoạt của một gia đình thị dân ở kinh thành Thăng Long.
Chủ đề 2: Tết Đoan ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê (trưng bày tại nhà N14, Khu di sản Hoàng thành Thăng Long). Trưng bày diễn giải thông qua 3 nội dung: Tết Đoan ngọ qua thơ ca trung đại: Trong nền thơ ca trung đại Việt Nam, tết Đoan ngọ cũng là thời điểm nhiều áng thơ đặc sắc đã ra đời, 10 bài thơ chữ Hán đã được chọn lọc để giới thiệu; Không gian nghi lễ Tết Đon ngọ ở cung đình được trưng bày thông qua tranh vẽ và mô hình hiện vật phỏng dựng; Hệ thống tranh vẽ tổng hợp các nghi lễ tết Đoan ngọ cung đình và các phong tục tết Đoan ngọ dân gian truyền thống.
Văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long xưa, vốn đã diễn ra cách đây nhiều thế kỷ, các nguồn tư liệu ghi chép rất ít. Không gian trưng bày đã góp phần làm sống lại văn hóa phi vật thể cung đình thông qua những diễn giải cụ thể, giúp du khách có thể hình dung ra đôi nét về đời sống sinh hoạt tết hoàng cung xưa.
Lan tỏa giá trị di sản Huế qua ngôn ngữ hội họa
VOV.VN - Chiều 14/6, tại điện Kiến Trung (Đại Nội Huế) đã diễn ra khai mạc triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế”, giới thiệu đến công chúng hàng chục tác phẩm hội họa đặc sắc được sáng tác từ cảm hứng di sản Cố đô.
