Người Khmer trẻ say mê, giữ lửa và bước tiếp con đường nghệ thuật sân khấu dù kê
VOV.VN - Nghệ thuật sân khấu dù kê của người Khmer có được sức sống bền bỉ chính bởi vẫn còn những người trẻ say mê, giữ lửa và bước tiếp con đường gánh hát của cha ông. Tại xã Long Phú, thành phố Cần Thơ, có một chàng trai trẻ như thế, anh Kim Qui.
Giống như bất cứ loại hình nghệ thuật nào, nghệ thuật sân khấu dù kê của người Khmer có thể tồn tại và phát triển đều nhờ có lớp trẻ tiếp nối. Sinh ra trong gia đình nhiều đời theo nghề gánh hát dù kê, từ nhỏ, Kim Qui đã quen với ánh đèn sân khấu, tiếng nhạc, tiếng hát. Với anh, được khoác lên mình trang phục dù kê, hóa thân vào nhân vật trong tuồng tích, là niềm hạnh phúc không thể diễn tả.
Để nuôi dưỡng ước mơ, Kim Qui không ngừng tự học hát, múa, tham gia các câu lạc bộ văn nghệ địa phương, tìm cơ hội cọ xát với nghệ sĩ đi trước để học thêm kỹ năng. Kim Qui chia sẻ: “Tôi cảm thấy hạnh phúc lắm khi có tổ tiên là người theo nghề sân khấu dù kê. Với tôi, được theo nghề, được tiếp nối nghề sân khấu dù kê là một điều hạnh phúc”.
Để đứng trên sân khấu dù kê, ngoài năng khiếu, còn cần sự đồng hành từ gia đình. Thế nhưng, với Kim Qui, điều ấy không hề dễ dàng. Mặc dù sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật dù kê, nhưng mẹ anh từng không ủng hộ con theo nghề, bởi bà hiểu rõ những vất vả, bấp bênh của nghề gánh hát. Không muốn con trai phải đánh đổi tuổi trẻ, mẹ anh từng tìm cách ngăn cản.
Anh Kim Qui cho biết thêm: “Lúc còn sống bà ngoại đã nói với mẹ tôi rằng nghề này cực lắm, khổ lắm, đi lang thang khắp nơi khổ cực lắm đừng để con cháu theo nghề từ đó mẹ mới ngăn tôi. Tuy nhiên tôi đam mê quá, mẹ không ngăn được nên cũng đành chiều theo tôi động viên tôi”.
Năm 2018, với sự quyết tâm, Kim Qui thuyết phục được gia đình và gia nhập Đoàn nghệ thuật Khmer Ron Ron. Từ đây, những vai diễn đầu tiên đã đưa anh đến gần hơn với khán giả.
Không chỉ hát, múa, anh Kim Qui còn học cách xử lí tình huống sân khấu, tiếp thu các kỹ thuật biểu diễn truyền thống từ tiền bối. Với đoàn nghệ thuật Khmer Ron Ron, mỗi buổi diễn là cơ hội để Kim Qui trưởng thành và khẳng định mình.
Từ việc phản đối, mẹ anh trở thành người luôn đứng phía sau, may từng bộ trang phục, vá từng đường chỉ, để con trai đủ tự tin tỏa sáng trước khán giả. Chị Sơn Thị Phol Ly - Mẹ của anh Kim Qui nói: “Kim Qui nói lại tôi rằng mẹ cho con theo nghề này đi bây giờ không giống ngày xưa đi biệt tích cả tháng đâu, chỉ đi múa hết giờ thì về thôi, còn làm được nghề khác nữa mẹ cứ nghĩ như trước là không còn đúng đâu. Từ đó tôi đành chìu theo con. Nó đi diễn tôi may đồ cho nó 4-5 bộ, đồ hư về tôi còn ngồi may lại sửa lại cho nó, tạo động lực cho con chứ mình không thể ngăn con được nữa”.
Trong bối cảnh dù kê đang dần thoái trào, nhiều đoàn tan rã hoặc hoạt động cầm chừng, Đoàn Nghệ thuật Khmer Ron Ron vẫn duy trì được sức hút, thường xuyên kín lịch diễn suốt mùa khô. Điều đáng quý ở đoàn, là luôn giới thiệu tuồng mới, đầu tư trang phục, và đào tạo lớp trẻ để thay thế nghệ sĩ đã lớn tuổi. Những nghệ sĩ trẻ như Kim Qui chính là hạt giống cho tương lai của sân khấu Khmer.
Sân khấu sẽ luôn sáng đèn nếu nơi đó còn những con người cháy hết mình vì đam mê. Với Kim Qui, tiếp nối nghề gánh hát dù kê không chỉ là theo nghiệp tổ, mà còn là trách nhiệm gìn giữ một nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Khmer cho thế hệ mai sau.
Hình tượng vai Chằn trong nghệ thuật sân khấu Dù kê của đồng bào Khmer
VOV.VN - Trong nghệ thuật sân khấu Dù kê, nhân vật Chằn luôn trong vai phản diện. Chằn là nhân vật hoang đường, có sức mạnh, phù phép, có thể hóa thân thành người hoặc các loài vật khác.
