Khi “ngôi sao phòng vé” không còn là lá bùa doanh thu

Mùa phim lễ 30/4-1/5 trở thành lát cắt đáng chú ý của điện ảnh Việt nửa đầu 2026. Hàng loạt phim ra rạp, nhiều dự án có ê-kíp tên tuổi, diễn viên bảo chứng nhưng doanh thu lại không như kỳ vọng. Thực tế này cho thấy cuộc chơi phòng vé đang thay đổi: khán giả không còn mua vé chỉ vì tên tuổi, mà vì trải nghiệm, cảm xúc và hiệu ứng truyền miệng sau khi xem phim.

Mùa lễ 30/4-1/5: Phòng vé sôi động nhưng phân hóa mạnh

Dịp lễ 30/4-1/5 từng được xem là một trong những “mùa vàng” của phim Việt, chỉ sau Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, mùa lễ năm nay cho thấy cơ hội lớn luôn đi kèm rủi ro lớn. Lần đầu tiên, thị trường chứng kiến tới 5 phim Việt cùng ra rạp trong một kỳ nghỉ, gồm “Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng”, “Heo năm móng”, “Đại tiệc trăng máu 8”, “Anh hùng” và “Trùm sò”.

Theo số liệu cập nhật mới nhất, cục diện phòng vé tiếp tục cho thấy sự phân hóa rõ rệt. “Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng” đạt 195 tỷ đồng, “Heo năm móng” đạt 117 tỷ đồng. Trong khi đó, các phim còn lại hụt hơi hơn đáng kể: “Anh hùng” đạt 45 tỷ đồng, “Đại tiệc trăng máu 8” đạt 32,8 tỷ đồng, còn “Trùm sò” đạt 17,2 tỷ đồng.

Điều gây chú ý là những phim thất thế không hẳn là các dự án nhỏ, ít được biết đến. “Anh hùng” có sự góp mặt của Thái Hòa, gương mặt từng được xem là “ông vua phòng vé”. “Đại tiệc trăng máu 8” quy tụ ê-kíp từng có kinh nghiệm làm phim thương mại ăn khách như nhà sản xuất Charlie Nguyễn, đạo diễn Phan Gia Nhật Linh, cùng dàn diễn viên quen thuộc gồm Vân Sơn, Miu Lê, Liên Bỉnh Phát. “Trùm sò” đánh dấu sự trở lại của Đức Thịnh sau các phim trăm tỷ như “Trạng Quỳnh” và “Siêu sao siêu ngố”.

Thế nhưng, những lợi thế ấy không đủ tạo thành cú nổ doanh thu. Nhà phê bình Nguyên Lê cho rằng không thể nhìn hiện tượng này một cách đơn giản. Anh nói: “Tôi nghĩ chúng ta có 2 cách để xem xét thực trạng này: Đầu tiên là ‘tên tuổi’ không còn là yếu tố thu hút khán giả hữu hiệu như trước, thứ hai là chúng ta đang có những phim quan tâm đến việc ‘trụ được ở ngoài rạp bao lâu’ hơn là ‘tạo cú nổ lớn vào những ngày đầu’. Nhưng cũng không thể phủ nhận là có một tệp khán giả đang chủ động truy tìm những cái tên, gương mặt điện ảnh mới, ít nhiều là để nuôi hy vọng trong họ là sự mới mẻ sẽ đồng nghĩa với điện ảnh trong nước chuyển sang chương khác. Câu trả lời không đơn giản đâu nhé!”.

Nhận định này cho thấy “ngôi sao phòng vé” không biến mất, nhưng vai trò đã thay đổi. Một diễn viên nổi tiếng vẫn giúp phim được chú ý ban đầu, nhưng không còn đủ sức bảo đảm khán giả mua vé nếu phim thiếu cảm xúc, thiếu điểm bàn luận hoặc không được định vị rõ ràng.

Vì sao phim có ngôi sao vẫn hụt hơi?

Nhà báo Hoàng Tuấn, Tổng Biên tập Tạp chí Thế giới điện ảnh, cũng nhìn nhận đây là dấu hiệu rõ rệt của thị trường hiện nay. Anh phân tích: “Dịp 30/4-1/5 năm nay cho thấy một thực tế là dàn cast nổi tiếng hay đạo diễn có thương hiệu không còn là ‘lá bùa doanh thu’ tuyệt đối nữa. Có những phim sở hữu ê-kíp đình đám, truyền thông mạnh từ sớm nhưng sức bật phòng vé lại không tương xứng, đặc biệt sau 2-3 ngày đầu tiên. Sự phát triển của mạng xã hội, của TikTok, review nhanh sau suất chiếu đầu tiên khiến hiệu ứng truyền miệng trở thành yếu tố quyết định, thậm chí sống còn. Một bộ phim có dàn sao lớn nhưng nội dung yếu vẫn có thể hụt hơi rất nhanh chỉ sau 2-3 ngày công chiếu. Ngược lại, phim ít tên tuổi nhưng tạo được cảm xúc, tính giải trí hoặc sự tò mò tranh cãi vẫn có thể bứt phá doanh thu”.

Theo nhà báo Hoàng Tuấn, điều từng xảy ra với “Thỏ ơi”, “Lật mặt 7”, “Nhà bà Nữ”, “Mai” cho thấy thành công không chỉ đến từ tên tuổi, mà còn từ việc phim đánh trúng cảm xúc đại chúng, tạo được làn sóng bàn luận trên mạng xã hội và báo chí truyền thông. Anh nhấn mạnh: “Tôi cho rằng, hiện nay, ‘ngôi sao phòng vé’ không còn nằm ở một cá nhân thu hút nữa mà chính là chất lượng tổng thể của bộ phim cũng như khả năng tạo trải nghiệm tổng thể cho khán giả”.

Thực tế mùa lễ vừa qua phần nào chứng minh điều đó. Với “Anh hùng”, một trong những vấn đề được nhắc đến là cách định vị truyền thông. Tên phim dễ khiến khán giả liên tưởng đến phim chiến tranh, lịch sử trong bối cảnh ra rạp dịp 30/4. Trong khi đó, việc truyền thông nhấn vào lớp vỏ “lừa đảo từ thiện” lại khiến một bộ phận khán giả cảm thấy đề tài này đã quá quen thuộc trên mạng xã hội.

Với “Đại tiệc trăng máu 8”, phim có độ thảo luận trước khi ra rạp nhưng phần mở đầu one-shot dài 35 phút bị nhận xét khó tiếp cận số đông, yêu cầu khán giả phải kiên nhẫn trước khi bước vào phần hấp dẫn hơn. Ở thị trường hiện tại, sự kiên nhẫn đó không dễ có. Khán giả không chỉ xem trailer rồi quyết định, mà còn đọc review, xem TikTok, chờ phản ứng sau suất chiếu đầu. Nếu một bộ phim không tạo được điểm bùng nổ cảm xúc sớm, hiệu ứng truyền miệng tiêu cực có thể xuất hiện rất nhanh.

Nhà báo Hoàng Tuấn cho rằng yếu tố quyết định nhất hiện nay là trải nghiệm. Anh nói: “Yếu tố quyết định nhất là trải nghiệm mà bộ phim mang lại. Khán giả ra rạp vì họ muốn được giải trí, được cảm xúc hoặc được bàn luận cùng cộng đồng”.

Theo anh, trước khi ra rạp, một phim có thể tạo tò mò bằng trailer, dàn diễn viên hoặc màu sắc mới. Nhưng thứ giữ chân khán giả và kéo thêm người mua vé là cảm xúc sau khi xem. “Khán giả hiện nay đi xem phim giống cách họ tham gia một sự kiện văn hóa trên mạng xã hội. Họ muốn xem thứ đang được nói tới, được tranh luận, được chia sẻ. Có ba yếu tố đang ảnh hưởng mạnh đến quyết định mua vé là: Hook truyền thông đủ mạnh; Hiệu ứng mạng xã hội và Truyền miệng sau suất chiếu đầu. Theo tôi, hiệu ứng truyền miệng gần như là ‘vũ khí sống còn’ của phim Việt hiện nay”.

Không chỉ vậy, nhà báo Hoàng Tuấn cho rằng khán giả trẻ hiện nay đặc biệt nhạy cảm với mô-típ cũ và cách kể an toàn. Họ cần sự khác biệt. Một bộ phim “đúng thời điểm” cũng có lợi thế lớn, nhất là khi chạm vào tâm lý xã hội hoặc cảm xúc cộng đồng. Anh dẫn ví dụ: “Ví dụ như hai bộ phim ‘Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối’ hay ‘Mưa đỏ’ thắng lớn một phần cũng rơi đúng lễ kỷ niệm lớn của đất nước với cảm xúc toàn dân được đẩy lên cao trào”.

Từ góc nhìn này, thất bại tương đối của một số phim trong mùa lễ không chỉ là câu chuyện chất lượng bản phim. Đó còn là bài toán về định vị, thời điểm, chiến lược truyền thông và khả năng tạo nhu cầu xem ngay. Trong bối cảnh có quá nhiều lựa chọn, phim nào không đưa ra được lý do rõ ràng để khán giả mua vé sẽ rất dễ bị đẩy sang nhóm “để xem sau”.

Mùa lễ không còn là “tấm vé đảm bảo” cho phim Việt

Vấn đề càng rõ hơn khi nhiều phim cùng “chen chân” vào một kỳ nghỉ. Nguyên Lê nhìn nhận hiện tượng này ở cả hai mặt. Anh nói: “Một mặt thì tôi thấy đây là điều tốt để thị trường khẳng định đâu là các ‘mùa phim’ thật sự và đây sẽ trở thành thông tin hữu ích cho các nhà sản xuất/phía đầu tư. Một mặt thì tôi không rõ hiện tượng này có cân nhắc rằng, với nhịp sống hiện tại, nhiều người vẫn sẽ muốn nghỉ ngơi hơn là xem phim chưa nên hành động ‘đổ dồn’ vào mùa lễ sẽ dễ tạo hiệu ứng quá tải?”.

Nhà báo Hoàng Tuấn cũng cho rằng mùa lễ vừa là tín hiệu tích cực, vừa phản ánh sự mất cân bằng. Anh nhận định: “Tôi nghĩ đây vừa là tín hiệu tích cực, vừa phản ánh sự mất cân bằng của thị trường. Tích cực ở chỗ các nhà sản xuất đã tự tin hơn với phim Việt, cho thấy thị trường nội địa đang có sức hút doanh thu thật sự. Nhưng mặt khác, việc quá nhiều phim cùng đổ vào vài dịp Thời điểm Vàng khiến sự cạnh tranh trở nên khốc liệt, đặc biệt với những phim vừa và nhỏ”.

Theo anh, khi nhiều phim ra cùng lúc, không phải tác phẩm nào cũng có đủ không gian truyền thông và thời gian tiếp cận khán giả. “Sự cạnh tranh quá dày khiến nhiều phim ‘chết’ rất nhanh, không phải phim nào cũng đủ không gian truyền thông và thời gian tiếp cận khán giả. Có phim chưa kịp tạo hiệu ứng đã bị suất chiếu giảm mạnh. Tôi nghĩ hiện nay thị trường Việt chưa đủ lớn để cùng lúc nuôi quá nhiều phim nội trong cùng một khung thời gian”.

Tình trạng này cho thấy mùa lễ không còn là “tấm vé đảm bảo”. Phim ra rạp vào dịp đông khách chưa chắc thắng nếu thiếu lợi thế cạnh tranh rõ ràng. Ngược lại, một chiến lược phát hành khôn ngoan có thể tạo khác biệt. “Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng” là ví dụ khi phát hành sớm trước lễ, tích lũy doanh thu, suất chiếu và hiệu ứng truyền miệng trước khi các đối thủ nhập cuộc.

Nhìn từ nửa đầu 2026, điện ảnh Việt đang bước vào giai đoạn mà các yếu tố từng được xem là bảo chứng đều phải được kiểm chứng lại. Ngôi sao vẫn quan trọng, nhưng không thể thay thế cảm xúc. Truyền thông vẫn cần thiết, nhưng không thể cứu một câu chuyện thiếu sức hút. Mùa lễ vẫn là cơ hội, nhưng cũng có thể trở thành cái bẫy nếu quá nhiều phim cùng lao vào.

Và quan trọng hơn, khán giả đang trở nên chủ động hơn bao giờ hết. Họ không còn chỉ tiếp nhận thông tin từ nhà sản xuất, mà tự tạo ra cuộc trò chuyện về phim. Trong cuộc trò chuyện đó, bộ phim nào có trải nghiệm đủ mạnh, cảm xúc đủ rõ và điểm bàn luận đủ hấp dẫn sẽ có cơ hội đi xa hơn, dù không sở hữu những cái tên đình đám nhất.

NSND Bùi Bài Bình nhớ thời làm phim thiếu điện, ngủ nhờ nhà dân

VOV.VN - Nhắc lại quãng thời gian đóng phim "Thị trấn yên tĩnh", NSND Bùi Bài Bình bồi hồi nhớ về một thời làm phim đầy thiếu thốn, cả đoàn phải sống trong ánh đèn dầu, ngủ nhờ nhà dân nhưng luôn tràn đầy nhiệt huyết với nghệ thuật.