Hành hương về "kho lương huyền thoại" Trần Thương đầu năm Bính Ngọ

Theo sử liệu và truyền thuyết địa phương, vùng đất Trần Thương xưa kia là nơi Trần Hưng Đạo lựa chọn đặt kho lương lớn phục vụ cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 năm 1285. Khu vực này có địa thế thuận lợi, gần sông Hồng, giao thông thủy bộ thông suốt, dễ dàng vận chuyển lương thảo đến các mặt trận. Việc xây dựng kho lương ở đây thể hiện tầm nhìn chiến lược của vị Quốc công Tiết chế nổi tiếng về tài thao lược và coi trọng công tác hậu cần. 

Đền Trần Thương được xây dựng trên khu đất rộng, biệt lập, bao quanh bởi tường gạch đặc kết hợp kênh, ao hồ, tổng thể quay hướng Nam. Các hạng mục gồm: Tổng thể ngôi đền quay về hướng Nam, gồm các hạng mục: Nghi môn ngoại, đường chính đạo, nghi môn nội, sân và bình phong, đền chính, nhà Mẫu, giếng nước.

Nghi môn ngoại kiến trúc ba tầng mái, ba cửa, cổng giữa dạng cuốn vòm, trang trí cá chép chầu và hoa văn truyền thống. Đường chính đạo dài 50m, rộng 5m, lát gạch chỉ, hai bên trồng cây xanh. Nghi môn nội kiểu trụ biểu, đắp lân chầu, cổng phụ hai tầng tám mái chồng diêm. Qua cổng là sân đền rộng khoảng 600m², lát gạch đỏ, tạo không gian trang nghiêm.

Giá trị đặc biệt của đền Trần Thương được Nhà nước ghi nhận, xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1989 và đến năm 2015 được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Điều này đã khẳng định tầm vóc lịch sử của di tích và mở ra cơ hội bảo tồn, phát huy giá trị trong đời sống đương đại.

Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, đền Trần Thương vẫn giữ được dáng vẻ uy nghiêm, cổ kính. Tổng thể kiến trúc gồm nghi môn ngoại, nghi môn nội và các tòa điện chính bố trí theo trục thần đạo. Các hạng mục như Tiền đường, Trung đường, Hậu cung được sắp xếp cân đối, hài hòa trong không gian rộng thoáng, phía trước là dòng sông, phía sau là thế đất cao ráo, tạo nên phong thủy vững chãi.

Đền hiện còn lưu giữ 202 di vật, cổ vật, đồ thờ tự đẹp, có giá trị nghệ thuật cao, phong phú về thể loại, đa dạng về chất liệu như: Đồ thờ gồm tượng thờ, khám thờ, ngai thờ, ấn thờ, kiệu, hệ thống bát biểu, câu đối, đại tự. Đồ gốm sứ có lục bình, bát hương, bát đĩa, chén, nậm rượu. Đồ đá như rùa, nghê, voi, đỉnh hương, nhang án. Đồ giấy có 38 đạo sắc phong. Các chất liệu khác bằng bạc, bằng đồng như kiếm bạc vỏ đồi mồi, vòng bạc, chén bạc, lọ đồng...

Hệ thống hoành phi, câu đối, đồ thờ tự, tượng thờ được bảo lưu khá đầy đủ, góp phần phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Không gian Đền vừa mang vẻ trang nghiêm của một di tích lịch sử, vừa gần gũi với sinh hoạt tâm linh cộng đồng.

Giếng Hồ khẩu nối liền không gian với Tiền tế, là giếng thông thiên không mái che, đường kính 6,39m, sâu 2,9m; thành xây bằng gạch chỉ. Hai nhà Tả vu và Hữu vu bố trí đối xứng hai bên giếng, nối với hai gian đầu hồi Tiền tế, kiến trúc chồng diêm hai tầng bốn mái, lợp ngói ống. Tường xây gạch đặc trát vữa, cửa chính mở ra hướng giếng, có cửa phụ thông Trung điện và hệ thống cửa sổ chắn song.

Phía sau giếng là Trung điện (12,47m x 5,97m), nền lát gạch bát, cao hơn Tiền tế 0,2m. Công trình gồm 5 gian, gian giữa có cổ lâu nhô ra phía giếng, mái lợp ngói ống, tạo điểm nhấn kiến trúc trang nghiêm. 

Đền có tổng cộng 4 giếng nước, thành được kè bằng đá hộc, có bậc lên xuống xây bằng gạch, bao gồm: 2 giếng nước hình tròn, nằm ở phía trước theo hướng Nam của đền, mỗi giếng có đường kính 7,5m. Phía sau bên trái hướng Bắc của đền là một giếng nhỏ, đường kính 4,9m. Phía bên phải theo hướng Tây của đền còn một giếng nhỏ, lòng giếng hình thoi hiện nay không có nước.

Giữa nhịp sống hiện đại, đền Trần Thương vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt quá khứ. Tiếng chuông đền ngân vang, khói hương quyện tỏa như sợi dây nối liền các thế hệ, nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm giữ gìn, phát huy những giá trị lịch sử - văn hóa quý báu mà cha ông đã dày công tạo dựng.

Mỗi dịp lễ, Tết, người dân và du khách thập phương về dâng hương, tri ân công đức tiền nhân, tạo nên dòng chảy liên tục của truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.

Mỗi mùa lễ hội, mỗi chuyến hành hương về đền Trần Thương là một dịp để du khách được trở về với cội nguồn tâm linh, đồng thời khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tiếp thêm động lực và ý chí vươn lên trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Không khí rộn ràng lễ hội Trần Thương - miền phù sa linh thiêng đất Trần

VOV.VN - Lễ hội Trần Thương năm nay thu hút đông đảo du khách thập phương dâng hương tưởng niệm Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Các hoạt động văn hóa đặc sắc như ca múa nhạc, thi nấu cỗ.., được tổ chức trang trọng, tạo không khí linh thiêng, náo nhiệt, tôn vinh bản sắc truyền thống vùng đất Trần.