Tái hiện nhiều nét đặc trưng văn hoá dân tộc Tày Quảng Ninh

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 1

Tại Ngày hội văn hoá dân tộc Tày lần thứ nhất, nhiều hoạt động được tổ chức nhằm tái hiện những nét đặc trưng trong văn hóa dân tộc Tày đang dần bị mai một. Trong đó, múa sư tử mèo là một loại hình nghệ thuật có từ lâu đời của người Tày, thể hiện khát vọng về sự may mắn, sung túc mỗi dịp đầu xuân. Sư tử mèo mang trong mình của biểu tượng của sự may mắn, uy phong tinh thần thượng võ đi đến đâu sẽ mang sự thịnh vượng, no đủ đến đấy.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 2

Múa sư tử mèo thể hiện sức mạnh, tinh thần thượng võ, sự kéo léo, dẻo dai và bản lĩnh, khí phách hiên hang của cộng đồng các dân tộc miền núi.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 3

Nghi thức cúng then cầu an, cầu cho mùa màng bội thu được tái hiện trước không gian ngôi nhà sàn truyền thống giúp nhân dân và du khách hiểu hơn về nét văn hoá tâm linh của người Tày.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 4

Chủ trì Nghi thức Then cầu an là nghệ nhân then Bế Thị Chau (bên phải) và nghệ nhân Trần Thị Lường. Khi làm lễ, thầy Then phải mang theo những vật dụng quan trọng đó là cây đàn tính, chùm quả nhạc, hòm then, khăn, bát nước cây thanh thảo. Nếu thiếu một trong những vật dụng trên, nghi lễ cúng Then sẽ mất đi sự linh thiêng.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 5

Mâm lễ được tái hiện không quá cầu kỳ mà chủ yếu là những sản vật do chính bà con làm ra. Đặc biệt, trong những dịp mừng lúa mới, trên mâm lễ sẽ có đĩa cơm và 3 bông lúa được hấp chín dâng lên các vị thần và tổ tiên để cảm tạ.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 6

Nghệ nhân then Trần Thị Lường (xã Thanh Lâm) và nghệ nhân Bế Thị Chau (xã Đạp Thanh) là những nghệ nhân đạt đến cấp cao nhất trong hệ thống các cấp bậc của thầy then (bao gồm 15 bậc).

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 7

Mũ của nghệ nhân có 15 dải lụa tượng trưng cho 15 bậc mà thầy then đã đạt tới.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 8

Nghi lễ cúng Then là sự kết hợp giữa nghệ thuật hát then, đàn tính, diễn xướng, trang phục, lễ vật. Các triết lý nhân sinh sâu sắc đều được đồng bào người Tày gửi gắm vào những lời cúng Then. Khuôn viên ngày hội vốn vô cùng náo nhiệt bỗng trầm hẳn đi khi 2 thầy Then bắt đầu thực hiện nghi lễ. Khói hương thơm ngát lan toả hoà vào âm thanh của tiếng đàn tính, tiếng lễ tạo nên một không gian lắng đọng đậm chất tâm linh.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 9

Cũng như các đồng bảo thiểu số khác, người Tày có nền ẩm thực mang đầy đủ đặc trưng riêng mà vẫn đậm nét văn hóa người vùng cao nói chung. Trong khuôn khổ ngày hội đã diễn ra phần trình diễn chế biến các loại bánh của người Tày với sự tham gia của các thôn, xã trên địa bàn huyện Ba Chẽ.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 10

Phần nguyên liệu là xôi đã đồ chín được các đội chuẩn bị để giã và nặn bánh dày.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 11

Dưới tiếng cổ vũ, hò reo rộn ràng theo từng nhịp giã. Không khí nhộn ngày xuân được tái hiện lại ngay trong khuôn viên ngày hội tại chợ xã Đạp Thanh.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 12

Những chiếc bánh dày thành hình dưới bàn tay khéo léo nhào nặn của bà con người Tày. Trong quan niệm của người Tày, đây là món ăn mang ý nghĩa thể hiện lòng thành kính của con cháu với người già và cầu mong cho năm mới mùa màng bội thu.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 13

Quá trình gói bánh chưng cũng được tái hiện trong ngày hội. Khác với các loại bánh chưng ở dưới xuôi, gạo gói bánh chưng của người Tày ở Ba Chẽ là gạo nếp được trồng trên nương. Đây là loại bánh chưng dài, sử dụng cả 2 loại nhân gồm nhân thịt lợn trộn với đỗ xanh cùng nhân thịt lợn và lá cơm lông (lá cây cơm lông được rửa sạch, để ráo nước, thái nhỏ và trộn với thịt lợn, tẩm ướp với muối và hạt tiêu).

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 14

Một loại bánh khác, vô cùng đặc sắc của người Tày ở Ba Chẽ là bánh Coóc mò cũng được trình diễn gói tại ngày hội. Coóc mò trong tiếng Tày có nghĩa là sừng bò. Bánh được chế biến từ gạo nếp ngon gói bằng lá dong hoặc lá chuối. Để làm ra những chiếc bánh vừa xinh xắn vừa thơm ngon đòi hỏi rất nhiều từ sự khéo léo, tỉ mỉ của người làm bánh.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 15

Đan lát là nghề thủ công truyền thống có từ lâu đời của người Tày ở huyện Ba Chẽ. Từ những cây tre, dùng, nứa, cọ, mây, nhiều vật dụng thiết yếu trong gia đình đã được người Tày đã tạo ra.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 16

Những chiếc giỏ đan từ tre là vật dụng không thể thiếu của những người đàn ông dân tộc Tày. Đây chính là vật dụng để đựng lễ vật trong các nghi lễ ăn hỏi, lễ cưới, lễ thôi nôi, lễ tang.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 17

Quạt được đan từ nón lá cọ phơi khô từng là vật rất phổ biến trong các gia đình người Tày. Quạt rất nhẹ, có tán rộng; khi quạt tạo gió rất mát mà không cần dùng nhiều sức, nhiều gia đình còn sử dụng chúng để quạt bếp.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 18

Kỹ thuật đan lát của người Tày rất công phu, các sản phẩm tuy đơn giản những đòi hỏi sự khéo léo của đôi tay. Sản phẩm càng có tính thẩm mỹ càng đòi hỏi trí tưởng tượng phong phú của người đan.

tai hien nhieu net van hoa dac trung cua dong bao tay o quang ninh hinh anh 19

Theo thời gian, một số nét văn hóa truyền thống của người Tày đang dần mai một, các thế hệ sau không còn giữ những nét đặc trưng của nhà ở, trang phục truyền thống, tín ngưỡng, ẩm thực, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội… Ngày hội văn hoá dân tộc Tày đã tái hiện một cách sinh động nhiều nét đẹp văn hóa lâu đời của đồng bào dân tộc, đặc biệt là dân tộc Tày trên địa bàn huyện Ba Chẽ.

Chính trị

Xã hội

Thế giới

Multimedia

Kinh tế

Thị trường

Pháp luật

Quân sự - Quốc phòng

Thể thao

Ô tô - Xe máy

Doanh nghiệp

Công nghệ

Sức khỏe

Đời sống

Văn hóa

Giải trí

Du lịch

Podcast

Cải chính

Tái hiện nhiều nét văn hoá đặc trưng của đồng bào Tày ở Quảng Ninh