Chính sách “tiếp sức” cho người giữ di sản tại Đắk Lắk

Ở buôn H’Măng, xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk, nghệ nhân Y Dhok Du đã trở thành “người truyền lửa” cho nhiều thế hệ thanh thiếu niên yêu và muốn học đánh chiêng. Những bài chiêng ông biết được học từ cha ông, rồi tiếp tục trao lại cho con cháu bằng chính kinh nghiệm tích lũy trong cuộc sống. Nhiều năm gắn bó với công tác truyền dạy, ông Y Dhok Du thấy rõ những trở ngại khi giữ lửa văn hóa cồng chiêng ở buôn làng.

“Khó khăn về số lượng các loại di sản chúng ta chưa nhận diện được hết. Thứ hai nữa là cơ sở vật chất, nơi tập luyện, dụng cụ tập luyện, rồi là vận động học viên học khó khăn, cho nên là mong muốn cấp trên thường xuyên quan tâm giúp đỡ để cho cơ sở hoạt động thuận lợi nhiều hơn”, ông Y Dhok Du bộc bạch.

Điều ông Y Dhok Du trăn trở không phải chuyện riêng của một buôn làng. Ở nhiều nơi, việc truyền dạy văn hóa truyền thống vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của nghệ nhân. Muốn giữ được di sản lâu dài, nhiều người cho rằng cần có thêm kiến thức và phương pháp truyền dạy phù hợp.

Nghệ nhân Tô Thị Mèn, dân tộc Tày, ở xã Krông Pắc chia sẻ: “Từ lâu tôi đã mong muốn có những lớp tập huấn để có kỹ năng, kiến thức để về truyền dạy cho các lớp trẻ. Mấy năm trước không có lớp tập huấn nào nhưng mà tôi vẫn tự mò mẫm, khả năng mình có bao nhiêu, có như thế nào là mình cứ cố gắng để truyền dạy cho các lớp trẻ.”

Từ khi Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO vinh danh, Đắk Lắk đã nhiều lần ban hành chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Nghị quyết số 03 mà HĐND tỉnh vừa ban hành về hỗ trợ bảo vệ và phát huy di sản văn hóa cồng chiêng giai đoạn 2026-2030 tiếp tục cụ thể hóa mục tiêu đó, với trọng tâm là hỗ trợ công tác truyền dạy và tạo điều kiện cho những người trực tiếp nắm giữ di sản duy trì hoạt động.

Ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Chúng tôi tập trung vào hỗ trợ chính sách, không còn là bảo tồn nữa mà trở thành bảo vệ, với 5 nội dung chính: thứ nhất là tập trung bảo vệ công tác truyền dạy. Thứ hai là hỗ trợ chính sách phục dựng lại không gian văn hóa cồng chiêng. Thứ ba là tập trung hỗ trợ trực tiếp liên quan đến cồng chiêng, và các câu lạc bộ để họ hoạt động tốt hơn. Đồng thời lần này có một điểm mới là chúng tôi hỗ trợ chỉnh trang, sửa chữa những không gian cộng đồng để tổ chức các hoạt động, số hóa toàn bộ các không gian, các hoạt động văn hóa này để mà giữ gìn sau này để tiếp tục bảo vệ và phát huy”.

Điểm mới của nghị quyết là không chỉ hỗ trợ hoạt động bảo tồn, mà hướng tới giải quyết những khó khăn trong công tác trao truyền di sản. Riêng trong tháng 5 và tháng 6 năm nay, Đắk Lắk tổ chức liên tiếp ba lớp tập huấn về bảo tồn di sản văn hóa, giúp nghệ nhân, người thực hành di sản và cán bộ văn hóa cơ sở được trang bị thêm phương pháp truyền dạy và tổ chức hoạt động văn hóa cộng đồng. Theo anh Y Maih Mlô, ở buôn Wiao A, xã Krông Năng, những kiến thức này có thể áp dụng ngay vào thực tế ở thôn, buôn.

“Lớp tập huấn rất là cụ thể và thực tế, hội tụ các bậc tiền bối, các cụ dày dạn kinh nghiệm trao đổi với nhau. Mình là thế hệ trẻ kế cận qua lớp tập huấn này thì được giảng viên truyền đạt phương pháp dạy cũng như là các phương thức để tạo không khí hoặc là phương pháp để tuyên truyền truyền, dạy để áp dụng vào thực tế tại cơ sở thôn, buôn. Nói chung là kì này thì rất là thực tế”, anh Y Maih Mlô cho biết.

Đắk Lắk hiện có hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh cùng nhiều di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Trang, giảng viên Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, muốn di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng thì trước hết phải quan tâm hỗ trợ những người đang trực tiếp gìn giữ và trao truyền các giá trị văn hóa ấy.

“Tôi nghĩ rằng đây là những biện pháp rất là kịp thời, thể hiện sự quan tâm của tỉnh Đắk Lắk đối với lực lượng nắm giữ, kế thừa, trao truyền, thực hành cũng là lực lượng chính, đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Đây cũng chính là nguồn lực mềm, nguồn lực hết sức quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội cho Đắk Lắk thông qua việc gắn kết phát triển du lịch và phát triển du lịch bền vững”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Trang chia sẻ.

Nghị quyết số 03 đang từng bước tiếp sức cho những người trực tiếp nắm giữ và trao truyền di sản trong cộng đồng tại Đắk Lắk. Khi công tác truyền dạy được quan tâm bằng những chính sách cụ thể, các giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ sẽ có thêm điều kiện để tiếp tục được trao truyền, bồi đắp và lan tỏa trong đời sống.

Đắk Lắk đề xuất tháo gỡ những bất cập trong công tác hòa giải ở cơ sở

VOV.VN - Hôm nay (18/6), Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội do ông Đặng Xuân Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Đắk Lắk về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh.

Đắk Lắk thành lập Trung đội phương tiện không người lái

VOV.VN - Ngày 18/6, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị công bố quyết định tổ chức lại Tổ UAV thành Trung đội phương tiện không người lái.