Duyên dáng áo cóm ngày xuân của phụ nữ Thái Tây Bắc
VOV.VN - Từ xa xưa, bộ áo cóm đã tôn lên nhan sắc của người phụ nữ Thái, từ lên nương, ra đồng, họp buổi chợ, đi chơi, đặc biệt là các lễ hội...
Từ xa xưa, phụ nữ Thái đã có truyền thống dệt vải thêu thùa, may vá phục vụ cho nhu cầu trong gia đình, trong đó chiếc áo cóm được tự tay chị em cắt may cho bản thân và người thân.
Từ cách may đơn giản cho đến cắt may cách tân như bây giờ, áo cóm vẫn tôn được vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Thái.
 |
| Ngày về nhà chồng thì không thể không có bộ váy áo cóm |
Người Thái có hai nhóm chính là Thái trắng và Thái đen, vì thế trang phục váy áo cóm cũng có sự khác nhau. Cổ áo cóm phụ nữ Thái đen cao, ôm lấy cổ theo dạng cổ tàu, nẹp viền quanh cổ tuỳ theo gam màu sắc của áo mà lựa chọn sao màu cho phù hợp, còn cổ áo cóm phụ nữ Thái trắng thì kéo dài từ cổ xuống nẹp áo hoặc cổ trái tim.
Ngày xưa áo cóm cắt may rất đơn giản, tuân thủ theo đúng cách truyền thống. Còn bây giờ, xã hội ngày một phát triển, cộng với thị hiếu của khách, nên những người cắt may áo cóm tuy vẫn đảm bảo những nét cơ bản của áo cóm, thì cũng cách tân một số chi tiết.
Ví dụ: áo cóm truyền thống thường ngày xưa thường là vải chàm, vải láng, dài tay thì bây giờ áo cóm có thể sử dụng nhiều loại vải khác nhau, với nhiều màu sắc rực rỡ với các loại hoa văn và các màu như xanh, đỏ, tím, vàng. Tay áo có thể may bồng hoặc không.
Chị Lò Thị Bình ở bản Bó, phường Chiềng An, thành phố Sơn La, người chuyên may trang phục phụ nữ Thái chia sẻ: Cắt áo cóm tuỳ theo dáng người, phom người cắt cho vừa vặn phù hợp. Cổ, tay, thân, eo, vai vừa vặn với người, tất cả mọi bước phải phù hợp.
 |
| Áo cóm phải mặc ôm sát vào người, váy cùng vậy phải đo sao cho vừa dáng người |
Áo cóm phụ nữ Thái không thể thiếu hàng cúc bướm (mák pém), có thể làm bằng cúc bạc hoặc thiếc, nhôm...cúc có 2 bên một bên là con đực, một bên là con cái (tô pe, tô me), tuỳ theo người thuận tay nào thì cài cúc bướm cho phù hợp. Cài mau hay thưa cũng tuỳ theo người sử dụng. Cúc bướm có hình con bướm, con ve sầu, con nhện...
Ngày xưa chị em thường dùng cúc đồng thay cúc bướm (mák hỏ ngók) nhưng phần lớn dành cho người lớn tuổi. Nẹp áo được chọn vải khác tông màu làm tôn thêm hàng cúc, như áo màu trắng dùng nẹp áo màu xanh, tím, đen...
Đi cùng chiếc áo cóm không thể thiếu chiếc váy Thái bằng vải đen. Váy dài từ eo xuống đến gót chân, ngày xưa chị em dùng vải đỏ làm nẹp chân váy, cạp váy dùng vải cứng hơn cho dễ gập.
Dây thắt lưng (sài eo) ngày xưa được dệt bằng tơ tằm nhuộm xanh dùng cho giới trẻ, nhuộm tím cho người có tuổi. Ngày nay chị em dùng vải nhung đen tuyền hoặc nhung có thêu hoa văn tuỳ theo sở thích của người sử dụng. Áo cóm phụ nữ Thái may bó sát người, rất kín đáo, nhất là những chị em có dáng thắt đáy lưng ong mặc trang phục này rất đẹp, váy dài thướt tha tạo nên dáng đi uyển chuyển mềm mại.
Chị Lò Thị Tọi ở bản Chậu, phường Cơi, thành phố Sơn La, người chuyên may áo cóm cho biết: "Tôi cố gắng làm đẹp, người ta thích người ta mới đến may. May phải vừa vặn, may cái nào là vừa cái đấy không phải sửa, vừa ý khách. Mình phai may tỷ mỉ kỹ càng người ta mới thích đến may."
Phụ nữ Thái mặc váy, áo cóm đã thướt tha, duyên dáng, lại kết hợp chiếc khăn piêu đội đầu càng tôn thêm vẻ đẹp rực rỡ của người con gái. Vì thế, dù xã hội ngày một phát triển, giao thoa nhiều trang phục của các dân tộc, nhưng trang phục váy, áo truyền thống của phụ nữ Thái vẫn được chị em chưng diện trong các ngày lễ Tết, ngày hội của bản mường, đặc biệt là trong những ngày đầu xuân năm mới, như một nét đẹp văn hóa riêng của dân tộc mình./. 
Khăn Piêu của phụ nữ Thái đen Tây Bắc
