Zalo đổi điều khoản trước "giờ G": Tuân thủ luật hay tận dụng “vùng xám” pháp lý?

Zalo đổi điều khoản trước "giờ G", người dùng ở thế yếu

Những ngày cuối năm 2025, cộng đồng người dùng Zalo đặc biệt chú ý tới bản cập nhật điều khoản dịch vụ mới của nền tảng này. Bên cạnh việc mở rộng các nội dung liên quan đến thu thập, sử dụng và chia sẻ dữ liệu cá nhân, điều khiến dư luận quan tâm là việc xuất hiện các điều khoản từ chối hoặc hạn chế trách nhiệm của doanh nghiệp khi xảy ra rủi ro liên quan đến thông tin người dùng.

Theo nội dung công bố, Điều 14 về “Từ chối trách nhiệm Đảm bảo” nêu rõ: “VNG không đưa ra bất cứ đảm bảo nào bao gồm nhưng không giới hạn những bảo đảm về tính ổn định của Dịch Vụ, bảo mật an toàn thông tin, tính xác thực của thông tin mà Người dùng tiếp nhận trong quá trình sử dụng Dịch Vụ”.

Ngay sau đó, nền tảng này tiếp tục khẳng định: “Trong mọi trường hợp, Người dùng đảm bảo rằng Người dùng sẽ miễn trừ VNG khỏi mọi trách nhiệm liên quan đến bất kỳ tổn thất, thiệt hại, chi phí nào theo bất kỳ nguyên nhân hành động nào gây ra bởi việc Người dùng sử dụng, hoặc không có khả năng sử dụng Dịch Vụ”.

Việc các điều khoản trên được ban hành ngay trước thời điểm Luật Dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đã nhanh chóng tạo ra nhiều tranh luận. Dư luận đặt câu hỏi liệu đây có đơn thuần là bước chuẩn bị kỹ thuật, hay là một tính toán pháp lý nhằm thu hẹp trách nhiệm trong giai đoạn chuyển tiếp.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Bùi Thị Kim Liên nhận định: “Luật Dữ liệu cá nhân được xem là bước ngoặt quan trọng trong bảo vệ quyền riêng tư tại Việt Nam, khi lần đầu tiên xác lập đầy đủ trách nhiệm pháp lý của bên kiểm soát và xử lý dữ liệu, kèm theo chế tài cụ thể nếu để xảy ra rò rỉ, lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích. Việc Zalo cập nhật điều khoản dịch vụ mới, trong đó từ chối trách nhiệm bảo đảm khi thông tin người dùng bị bên thứ ba sử dụng, ngay trước thời điểm 1/1/2026, sẽ gây ra nhiều đồn đoán”.

Song luật sư Bùi Thị Kim Liên cho rằng: “Nếu người dùng đã bấm ‘Đồng ý’ trước ngày luật có hiệu lực, đây là một thỏa thuận dân sự được xác lập hợp pháp tại thời điểm ký kết. Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân không xem thời điểm thu thập dữ liệu là yếu tố quyết định, mà áp dụng đối với mọi hành vi xử lý dữ liệu phát sinh sau thời điểm luật có hiệu lực. Điều này có thể tạo ra một ‘vùng đệm’ nhất định cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp”.

Cũng theo bà Liên, rủi ro lớn nhất không chỉ nằm ở hiệu lực pháp lý của điều khoản, mà ở thực tiễn tranh chấp. Người dùng cá nhân thường ở thế yếu trước các nền tảng số lớn, cả về thông tin lẫn khả năng tiếp cận pháp lý. Những điều khoản dài, phức tạp, được chấp thuận chỉ bằng một cú nhấp chuột, dù có thể bị xem xét vô hiệu sau này, vẫn tạo ra rào cản tâm lý khiến người dùng e ngại khiếu nại hoặc khởi kiện.

Thu thập dữ liệu cá nhân phải đáp ứng yêu cầu mới của luật

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS khẳng định: “Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là nội dung thỏa thuận dân sự giữa doanh nghiệp và người dùng mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc”. Theo ông Tuấn, bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nguyên tắc xác lập, thực hiện hợp đồng phải bảo đảm thiện chí, trung thực và không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Luật sư Tuấn cho rằng, Luật An toàn thông tin mạng và Luật An ninh mạng quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật, quản lý cần thiết nhằm bảo vệ thông tin cá nhân, ngăn chặn hành vi truy cập, thu thập, sử dụng, tiết lộ và chia sẻ trái phép dữ liệu. Những nghĩa vụ này mang tính mệnh lệnh, không phụ thuộc vào việc người dùng có đồng ý với điều khoản miễn trừ hay không. Trong trường hợp xảy ra rò rỉ dữ liệu hoặc xâm phạm đời sống riêng tư, việc viện dẫn điều khoản từ chối trách nhiệm rất khó được cơ quan quản lý nhà nước hoặc Tòa án chấp nhận.

Dưới góc độ bảo vệ người tiêu dùng, luật sư Tuấn cũng chỉ rõ: “Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đặt ra giới hạn đối với các điều khoản giao dịch do doanh nghiệp soạn sẵn. Những điều khoản loại trừ trách nhiệm của doanh nghiệp, hạn chế hoặc tước bỏ quyền khiếu nại, khởi kiện của người tiêu dùng có thể bị xem xét vô hiệu, kể cả trong trường hợp người tiêu dùng đã chấp nhận bằng hình thức điện tử”.

Luật sư Tuấn cho hay, khi Zalo ban hành các điều khoản miễn trừ trách nhiệm ngay trước ngày 01/01/2026, thời điểm Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân chính thức có hiệu lực. Động thái này làm dấy lên nghi vấn liệu Zalo có chủ động “đi trước một bước” nhằm thu hẹp trách nhiệm pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp. Tuy nhiên, Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân không điều chỉnh thời điểm thu thập dữ liệu, mà điều chỉnh các hành vi xử lý dữ liệu phát sinh sau khi luật có hiệu lực.

“Nói cách khác, kể từ ngày 01/01/2026, mọi hoạt động lưu trữ, khai thác, chia sẻ, chuyển giao dữ liệu cá nhân, kể cả đối với dữ liệu đã được thu thập trước đó, đều phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mới của pháp luật về căn cứ xử lý, mục đích xử lý, quyền của chủ thể dữ liệu và trách nhiệm của bên kiểm soát, xử lý dữ liệu. Các thỏa thuận miễn trừ được thiết lập trước thời điểm luật có hiệu lực không thể được sử dụng làm căn cứ để né tránh trách nhiệm pháp lý phát sinh sau mốc thời gian này”, ông Tuấn khẳng định.

Zalo bị kêu gọi tẩy chay: Người dùng lo ngại bị biến thành “con tin số”

VOV.VN - Làn sóng kêu gọi tẩy chay Zalo lan rộng khi nền tảng này áp dụng điều khoản dịch vụ mới với lựa chọn duy nhất là “đồng ý hoặc ngừng sử dụng”. Nhiều người dùng cho rằng, cách làm này mang tính áp đặt, họ bị đặt vào thế bị động, thiếu lựa chọn và lo ngại quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân bị xâm phạm.

Zalo đổi điều khoản mới: Người dùng bị đẩy vào thế chấp thuận hoặc ngừng sử dụng

VOV.VN - Zalo bất ngờ đưa ra nhiều điều khoản dịch vụ mới đang gây nhiều tranh cãi. Người dùng phản ánh bị đặt vào thế bị động không có lựa chọn, buộc phải đồng ý với các quy định liên quan đến thu thập, xử lý và chia sẻ dữ liệu cá nhân, dù còn nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn thông tin.