Sơn La - nâng vị thế vùng nguyên liệu cà phê Arabica lớn nhất Việt Nam
VOV.VN - Trong nhiều năm, nhắc đến cà phê Việt Nam, người ta gần như chỉ nghĩ tới Tây Nguyên - thủ phủ của cà phê Robusta. Thế nhưng tại miền núi Tây Bắc, tỉnh Sơn La đã xây dựng được vùng nguyên liệu Arabica lớn nhất cả nước.
Theo UBND tỉnh Sơn La, từ diện tích khoảng gần 300 ha vào những năm 1980, đến nay địa phương đã phát triển hơn 33.600 ha cà phê Arabica tại 48 xã, đưa Sơn La trở thành vùng nguyên liệu Arabica lớn nhất Việt Nam.
Hiện địa phương đã xây dựng nhiều vùng sản xuất đạt các tiêu chuẩn VietGAP, UTZ, 4C; phát triển vùng cà phê ứng dụng công nghệ cao và hơn 1.120 ha cà phê đặc sản. Song song với đó là các mô hình liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân và các đơn vị nghiên cứu nhằm chuẩn hóa quy trình sản xuất.
Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cho biết: "Sơn La rất chú trọng để xây dựng các vùng trồng ứng dụng khoa học công nghệ và Sơn La cũng rất chú trọng sự liên kết phát triển mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp với các hộ dân, hợp tác xã để tạo thành một chuỗi liên kết sản xuất cho cà phê bền vững và tiến tới cà phê ứng dụng khoa học công nghệ và cà phê chất lượng cao".
Đến nay, Arabica Sơn La đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý; có 5 sản phẩm OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Sản phẩm đã xuất khẩu tới nhiều thị trường như Mỹ, Australia và New Zealand.
Sự chuyển dịch sang cà phê đặc sản đang tạo ra thay đổi ngay từ cấp độ người sản xuất. Bà Cầm Thị Mòn, Giám đốc HTX Ara-Tay Coffee, tỉnh Sơn La chia sẻ, trước đây người dân chủ yếu bán cà phê xô với giá khoảng 8.000-9.000 đồng/kg. Sau khi hợp tác xã được thành lập vào năm 2020, các thành viên được hướng dẫn quy trình canh tác, sơ chế, chế biến và xây dựng thương hiệu, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Hiện HTX liên kết sản xuất khoảng 70 ha với 14 thành viên, thu nhập bình quân đạt 45-50 triệu đồng/người/năm.
"Trước kia, bà con hái cà phê xô nhưng bây giờ bà con cũng biết hái quả cà phê chín 100% để giữ được chất lượng quả cà phê, tạo ra được hương hoa quả chín mọng của quả cà phê. Giá cả rất là ổn định với bà con", bà Cầm Thị Mòn nói.
Ông Vũ Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La cho biết, nhiều đối tác nước ngoài không chỉ đánh giá chất lượng hạt cà phê mà còn trực tiếp đến vùng nguyên liệu để kiểm chứng quy trình canh tác, khả năng truy xuất nguồn gốc cũng như các yếu tố văn hóa gắn với sản phẩm. Theo ông Thắng, trong phân khúc cà phê đặc sản, giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở chất lượng hạt cà phê mà còn ở câu chuyện về vùng đất, người trồng và tính bền vững của toàn bộ chuỗi sản xuất.
"Rất nhiều khách hàng khi tới Sơn La, họ mang theo cả những tiến sĩ sinh học đi kiểm tra vườn ở Sơn La. Có nghĩa họ yêu cầu canh tác bền vững của bà con nông dân tại Sơn La, sự minh bạch về chuỗi trong hệ sinh thái trồng cho đến thu mua, chế biến, bảo quản và xuất khẩu", ông Thắng nói.
Chuyển dịch từ "vùng nguyên liệu" sang "vùng nguyên liệu chất lượng cao" đáp ứng yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc cũng là yêu cầu ngày càng rõ nét khi nhiều thị trường lớn triển khai các quy định mới về phát triển bền vững, trong đó có Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).
Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Sơn La xác định nông nghiệp là 1 trong 3 lĩnh vực tăng trưởng trụ cột. Trong đó, cà phê Arabica được kỳ vọng sẽ tiếp tục là ngành hàng chủ lực, góp phần nâng cao giá trị nông sản và khẳng định vị thế Sơn La trên bản đồ cà phê thế giới.
Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy chuỗi giá trị cà phê xuyên biên giới
VOV.VN - Hội nghị kết nối doanh nghiệp cà phê Trung Quốc - Việt Nam 2026 tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) vừa diễn ra với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp hai nước. Sự kiện mở ra cơ hội tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường tiêu thụ và thúc đẩy hợp tác sâu hơn trong ngành cà phê.
