Hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ tăng nóng trên các tuyến biên giới

Buôn lậu, hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ gia tăng trên nhiều tuyến

Trong tháng 5/2026, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại (GLTM) và vận chuyển trái phép (VCTP) hàng hóa qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, nổi lên tình trạng vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT).

Trong tháng, cơ quan Hải quan phát hiện 15 vụ vi phạm về SHTT và hàng giả, gồm 3 vụ có dấu hiệu hình sự và 12 vụ vi phạm hành chính, tăng 8 vụ (114,3%) so với cùng kỳ năm 2025.

Tuyến biển tiếp tục là địa bàn trọng điểm với 1.130/1.902 vụ vi phạm được phát hiện, bắt giữ và xử lý, chiếm 59,4% tổng số vụ, tăng 444 vụ (64,7%) so với cùng kỳ năm trước. Các vụ việc chủ yếu xảy ra tại các cảng biển lớn như Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép, Đà Nẵng... Nổi lên là các vi phạm về chính sách nhập khẩu, trong đó có hành vi nhập khẩu hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành nhưng không có thông báo kết quả kiểm tra.

Trên tuyến đường bộ, lực lượng chức năng phát hiện và xử lý 572 vụ, chiếm 30,1% tổng số vụ vi phạm, tăng 157 vụ (37,8%) so với cùng kỳ năm 2025. Các vụ việc tập trung tại khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia.

Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu và chính sách ưu đãi dành cho cư dân biên giới để thực hiện hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa. Tình trạng mua bán, vận chuyển trái phép đường kính trắng, ma túy và hàng hóa giả mạo nhãn hiệu quá cảnh vẫn diễn ra tại các tỉnh miền Trung và tuyến biên giới Việt Nam - Lào.

Tại tuyến biên giới giáp Trung Quốc, hoạt động vận chuyển thực phẩm đông lạnh không có chứng từ hợp pháp trong địa bàn hoạt động hải quan tiếp tục gia tăng. Ở khu vực hai bên cánh gà cửa khẩu, đường mòn và lối mở biên giới, tình trạng vận chuyển hàng hóa nhập khẩu không có chứng từ hợp pháp, không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn diễn ra. Ngoài ra, hoạt động vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới giáp Lào và vận chuyển tiền tệ, pháo nổ qua tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc vẫn tiếp diễn.

Trên tuyến hàng không, cơ quan Hải quan phát hiện và xử lý 75 vụ, chiếm gần 3,9% tổng số vụ vi phạm, giảm 4 vụ (5,1%) so với cùng kỳ năm 2025; trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 10,7 tỷ đồng. Các vụ việc chủ yếu tập trung tại sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng.

Trong khi đó, tuyến chuyển phát nhanh và bưu điện ghi nhận 111 vụ vi phạm, chiếm 5,8% tổng số vụ, tăng 54 vụ (94,7%) so với cùng kỳ năm trước; trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 19,8 tỷ đồng.

Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT, Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 15923/CHQ-ĐTCBL ngày 6/5/2026 yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát nhằm chủ động phát hiện, xử lý vi phạm.

Từ ngày 7/5 đến hết 17 giờ ngày 30/5/2026, thông qua công tác kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu và quá cảnh, ngành Hải quan đã phát hiện, xử lý 41 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền SHTT, tăng gấp 8,2 lần (hơn 720%) so với tháng 5/2025.

Để ngăn chặn nguy cơ lợi dụng sơ hở trong quá trình triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 16914/KH-CHQ ngày 29/5/2026 về kiểm soát buôn lậu, GLTM và hàng giả trong thời gian thực hiện thí điểm mô hình.

Bên cạnh đó, Cục Hải quan tiếp tục thực hiện tốt vai trò đầu mối quốc gia trong triển khai các chiến dịch, dự án và nhóm công tác quốc tế; tổ chức hiệu quả Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII. Đây cũng là lần thứ ba Chiến dịch Con rồng Mê Kông được đưa vào Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc.

Trong tháng, Cục Hải quan cũng ban hành nhiều văn bản quan trọng, gồm: Quyết định số 666/QĐ-CHQ ngày 29/4/2026 về chế độ báo cáo công tác phòng, chống buôn lậu, GLTM, hàng giả và VCTP hàng hóa qua biên giới; Quyết định số 712/QĐ-CHQ ngày 7/5/2026 về Quy chế trực ban ngành Hải quan; và Quyết định số 698/QĐ-CHQ ngày 6/5/2026 về quản lý kỹ thuật, vận hành và sử dụng tàu thuyền ngành Hải quan.

Phát hiện hơn 1.900 vụ vi phạm, thu ngân sách hơn 2.349 tỷ đồng

Theo Cục Hải quan, trong giai đoạn từ ngày 15/4 đến 14/5/2026, toàn ngành đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.902 vụ vi phạm, tăng 655 vụ (52,5%) so với cùng kỳ năm 2025. Trị giá hàng hóa vi phạm ước đạt 1.907,7 tỷ đồng.

Cơ quan Hải quan đã chuyển khởi tố 7 vụ, tương đương cùng kỳ năm trước. Số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính, bao gồm tiền phạt, tiền ấn định thuế và tiền bán hàng tịch thu, đạt 2.349,5 tỷ đồng.

Hải quan triển khai đồng bộ giải pháp chống buôn lậu xăng dầu qua biên giới

VOV.VN - Thực hiện Công văn 2389 của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm soát, phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/5/2026, toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 8.931 vụ vi phạm với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 8.394,3 tỷ đồng. Trong số này có 40 vụ vi phạm liên quan đến SHTT và hàng giả, trị giá gần 20 tỷ đồng.

Cơ quan Hải quan đã khởi tố 4 vụ và chuyển khởi tố 50 vụ. Tổng số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 2.627,1 tỷ đồng.

Về công tác phòng, chống ma túy, từ ngày 15/4 đến 14/5/2026, ngành Hải quan đã chủ trì và phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 9 vụ với 115 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 3 vụ.

Tang vật thu giữ gồm 120,36 kg ma túy các loại, trong đó có 5,45 kg heroin; 4,68 kg ketamine; 110,23 kg ma túy tổng hợp; 600 viên ma túy tổng hợp dạng viên; 3 viên ma túy khác và 112 túi "nước vui".

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/5/2026, ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ 72 vụ với 196 đối tượng, trong đó chủ trì 23 vụ. Tang vật thu giữ khoảng 428,07 kg ma túy các loại, gồm 38,8 kg cần sa; 36,7 kg heroin; 13,5 kg cocain; 45,2 kg ketamine; 291,5 kg và 600 viên ma túy tổng hợp; 2,37 kg và 3 viên ma túy khác cùng 112 túi "nước vui".