Mỹ-Nga không thể mãi lạnh nhạt

Trong một thông báo mới, người phát ngôn Nhà Trắng Jay Carney cho biết, hai nhà lãnh đạo Nga, Mỹ vẫn sẽ gặp nhau tại St Petersburg trong thời gian ông Putin chủ trì Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) diễn ra vào tuần sau. Như vậy là, trong bối cảnh vẫn đang tồn tại bất đồng giữa Nga và Mỹ về vụ cựu nhân viên Cục Tình báo Trung ương Mỹ Edward Snowden, quyết định gặp gỡ này đang phần nào hóa giải những mẫu thuẫn giữa hai bên.

Có quá nhiều ràng buộc khiến Mỹ không thể “lạnh nhạt” với Nga (Ảnh: AFP)

Có thể nói, việc nhà lãnh đạo Nga - Mỹ vẫn quyết định gặp nhau tại Hội nghị Thượng đỉnh của Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) là bước đi quan trọng và khá bất ngờ. Vì mặc dù cuộc gặp chỉ mang ý nghĩa biểu trưng, nhưng là một biểu trưng quan trọng, một động thái có ý nghĩa trong nỗ lực lớn của Mỹ trong việc tái khởi động quan hệ song phương với Nga.

Nếu như cách đây chưa lâu, để phản đối quyết định Nga cấp quy chế tị nạn cho Snowden cựu nhân viên Cục Tình báo Trung ương Mỹ cùng các bất đồng khác, ông Obama đã hủy cuộc hội đàm được lên kế hoạch trước với Tổng thống Putin tại Moscow trước thềm hội nghị G-20. Không những thế, dư luận cũng chứng kiến không ít lời lẽ căng thẳng từ các nhà lãnh đạo nước này trước quyết định của Nga.

Một số nghị sỹ Mỹ đã lên tiếng kêu gọi có hành động đáp trả đối với Nga. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, Thượng nghị sỹ Robert Menendez cảnh báo rằng quyết định của Nga cấp giấy tờ tạm trú cho Snowden là "một bước thụt lùi" trong quan hệ giữa Washington và Moscow. Thậm chí, một số nghị sỹ còn đề nghị đẩy nhanh việc hoàn tất thiết lập các hệ thống phòng thủ chống tên lửa ở châu Âu và mở rộng khối Hiệp ước Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) sát hơn nữa tới biên giới Nga. Chính vì vậy, ít ai nghĩ sau “hành động được gọi là xúc phạm nước Mỹ” này, Washington lại có quyết định đổi chiều.

Trước đây, nhân vật Snowden được giới phân tích nhận định là nguyên nhân đầu tiên cho quyết định đình chỉ gặp gỡ Nga - Mỹ của Nhà Trắng. Nhân vật này là “tội phạm quốc gia” bị chính quyền Mỹ truy nã gắt gao nhất do đã tiết lộ những thông tin động trời về chương trình nghe lén đọc trộm quy mô lớn PRISM, gây thiệt hại đáng kể về mặt an ninh, tình báo cho nước Mỹ.

Tuy nhiên, Phát ngôn viên Nhà Trắng Jay Carney cho biết, ngoài nguyên nhân nước Nga chứa chấp Snowden còn có một số vấn đề khác gây bất đồng giữa 2 nước, trong đó cuộc nội chiến ở Syria được xem là một vấn đề lớn có mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.

Bất đồng giữa Mỹ - Nga trong vấn đề Syria là ở chỗ, nước Mỹ của Tổng thống Obama muốn Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải từ bỏ quyền lực để nhường chỗ cho các thành phần đối lập lên nắm quyền, còn nước Nga của Tổng thống Putin thì ngược lại, bảo vệ đến cùng quyền tự quyết của nội bộ Syria, ngăn chặn mọi sự can thiệp từ bên ngoài.

Tuy nhiên, thái độ “xuống thang” lần này của Mỹ cũng là điều hoàn toàn có thể hiểu được. Có nhiều ý kiến cho rằng, quan hệ hai nước sẽ không thể bị đẩy xuống mức thấp hơn nữa so với mối quan hệ vốn không mấy êm đềm đang tồn tại trong thời gian qua. Nga và Mỹ- vốn được xem là hai cường quốc trên thế giới vẫn sẽ phải tìm cách để điều chỉnh mối quan hệ này sao cho hợp lý vì hai bên vẫn rất cần nhau trong việc giải quyết hàng loạt vấn đề nóng của thế giới như vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, Syria...

Bên cạnh đó, người Mỹ cũng đủ khôn ngoan để hiểu rằng, việc giảm cấp độ trong quan hệ với Nga là điều không hề có lợi cho Mỹ. Vì buông lỏng tay với Nga cũng có nghĩa là Mỹ sẽ phải chấp nhận một kết quả không mong muốn là Nga và Trung Quốc sẽ xích lại gần nhau. Những lợi ích của Washington cũng vì thế mà bị ảnh hưởng.

Rõ ràng có thể thấy rằng, có quá nhiều ràng buộc khiến Mỹ không thể “lạnh nhạt” với Nga. Còn quá nhiều lý do để Mỹ cần đến Nga trong các lợi ích của mình cũng như trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế./.