Ngoại trưởng Araghchi: Iran và Mỹ sẽ tôn trọng chủ quyền của nhau
VOV.VN - Mỹ và Iran đang phát đi những tín hiệu rõ ràng nhất từ trước đến nay về khả năng đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Giới chức hai nước cho biết về cơ bản đã thống nhất nội dung một văn kiện sơ bộ, mở đường cho việc ký kết thỏa thuận trong những ngày tới.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 12/6 cho biết thỏa thuận hiện "chưa bao giờ gần đạt được đến thế", đồng thời nhấn mạnh một trong những nội dung quan trọng nhất là cam kết tôn trọng chủ quyền của nhau.
“Hai bên sẽ tôn trọng chủ quyền của nhau. Tôi tin rằng đây là lần đầu tiên, sau 47 năm, Mỹ bày tỏ rõ ràng sự tôn trọng chủ quyền của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đề cập và ghi điều này vào văn bản, đồng thời yêu cầu chúng tôi, ngược lại, tôn trọng chủ quyền của Mỹ. Thỏa thuận được xây dựng trên cơ sở bình đẳng”, ông Araghchi nhấn mạnh.
Trong khi đó, các quan chức Mỹ cho biết nước này đã nhất trí về văn bản dự thảo và kỳ vọng một thỏa thuận sơ bộ có thể được ký trong những ngày tới.
Theo các nguồn tin tham gia đàm phán, văn kiện mang tên "Bản ghi nhớ hợp tác" tập trung vào những vấn đề cấp bách nhất phát sinh từ cuộc chiến. Theo đó, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu khí toàn cầu. Đổi lại, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, từng bước nới lỏng các biện pháp trừng phạt liên quan đến xuất khẩu dầu mỏ và giải phóng một phần tài sản của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài.
Tuy nhiên, những vấn đề gai góc nhất vẫn được để lại cho giai đoạn đàm phán tiếp theo. Theo dự thảo hiện nay, Mỹ và Iran sẽ có 60 ngày để thương lượng về chương trình hạt nhân của Tehran, nguyên nhân trực tiếp dẫn tới cuộc chiến.
Phía Mỹ khẳng định mục tiêu cuối cùng là loại bỏ hoặc vô hiệu hóa kho urani được làm giàu ở mức cao của Iran, đồng thời thiết lập cơ chế thanh sát nhằm bảo đảm Iran không phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết Iran đã đồng ý về nguyên tắc đối với việc phá hủy và loại bỏ lượng urani làm giàu cao, song các chi tiết kỹ thuật vẫn cần được hoàn thiện.
Về phía Iran, các tuyên bố công khai cho thấy nước này chưa từ bỏ lập trường lâu nay rằng chương trình hạt nhân của nước này phục vụ mục đích hòa bình. Giới chức Iran cũng chưa đề cập đến việc chấm dứt hoàn toàn hoạt động hạt nhân dân sự, một điểm có thể tiếp tục là chủ đề đàm phán khó khăn trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý khác là dường như Washington đã không còn đặt trọng tâm vào các yêu cầu từng được nêu trước đây liên quan đến chương trình tên lửa của Iran. Các nguồn tin khu vực cũng cho biết vấn đề bồi thường chiến tranh và việc giải tỏa tài sản bị phong tỏa của Tehran đang được đưa vào chương trình nghị sự.
Trong khi Mỹ và Iran tiến gần hơn tới một thỏa thuận, Israel vẫn đứng ngoài tiến trình đàm phán. Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố nước này không phải là một bên của thỏa thuận và tiếp tục duy trì lập trường ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng khẳng định quân đội nước này không có kế hoạch rút khỏi các khu vực đang kiểm soát tại Lebanon.
Những tín hiệu tích cực từ các cuộc thương lượng đã ngay lập tức tác động tới thị trường. Giá dầu Brent giảm hơn 3%, xuống mức thấp nhất trong gần hai tháng, trong khi các thị trường chứng khoán quốc tế đồng loạt tăng điểm trước kỳ vọng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng từ vùng Vịnh sẽ được giảm bớt nếu thỏa thuận được hoàn tất trong những ngày tới.
Ông Trump từng cân nhắc kế hoạch đưa quân tới Iran thu giữ urani
VOV.VN - Nguồn tin CNN tiết lộ quân đội Mỹ đã chuẩn bị phương án đưa bộ binh vào Iran nhằm kiểm soát kho urani làm giàu cao. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump cuối cùng đã tạm dừng kế hoạch vì lo ngại nguy cơ leo thang xung đột và thương vong lớn.
