Mỹ và Qatar xem xét giải phóng 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran
VOV.VN - Mỹ và Qatar xem xét cho Iran tiếp cận 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa nhằm phục vụ nhu cầu nhân đạo và thúc đẩy tiến trình đàm phán.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Mỹ đang phối hợp với Qatar để xem xét khả năng cho phép Iran tiếp cận khoảng 6 tỷ USD tài sản đang bị phong tỏa nhằm phục vụ các hoạt động mua sắm hàng hóa nhân đạo.
Theo nguồn tin này, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn nhấn mạnh rằng việc Iran được tiếp cận các tài sản bị đóng băng cũng như bất kỳ biện pháp nới lỏng trừng phạt nào đều phải gắn với các điều kiện cụ thể. Tuy nhiên, kế hoạch mở quyền tiếp cận đối với số tiền 6 tỷ USD có thể được sử dụng như một động lực tài chính ban đầu nhằm khuyến khích Tehran tuân thủ các cam kết trong giai đoạn đầu.
Các quan chức Mỹ trước đó cũng đã đề cập tới khả năng đưa ra những ưu đãi ngắn hạn để thúc đẩy Iran thực hiện các nghĩa vụ theo thỏa thuận. Trong các tài liệu hướng dẫn của Nhà Trắng được ban hành không lâu sau khi bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran được ký kết, số tiền bị phong tỏa này được mô tả là “nguồn tài chính mà Iran có thể tiếp cận trong tương lai gần”.
Nếu được triển khai, cơ chế sử dụng số tiền 6 tỷ USD cho các mặt hàng nhân đạo và thuốc men sẽ tương tự thỏa thuận được thiết lập dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden. Theo đó, số tài sản này đã được chuyển từ các tài khoản bị hạn chế tại Hàn Quốc sang Qatar theo thỏa thuận đạt được vào tháng 9/2023 nhằm đổi lấy việc Iran trả tự do cho 5 công dân Mỹ bị giam giữ.
Theo thỏa thuận khi đó, Iran chỉ được phép sử dụng nguồn tiền này để mua các mặt hàng nhân đạo cụ thể như lương thực, nông sản và thuốc men. Chính quyền Tổng thống Joe Biden nhấn mạnh mọi giao dịch sử dụng số tiền trên đều sẽ được Bộ Tài chính Mỹ giám sát chặt chẽ.
Khoản tài sản trị giá 6 tỷ USD của Iran có nguồn gốc từ doanh thu xuất khẩu dầu mỏ được phép thực hiện và được gửi vào các tài khoản đặc biệt thiết lập từ nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump.
Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ khi đó cho biết Washington triển khai cơ chế này thông qua việc thiết lập một “kênh nhân đạo” tại Qatar. Cơ chế này được thiết kế nhằm ngăn chặn nguy cơ rửa tiền hoặc sử dụng sai mục đích nguồn tài chính.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cũng lưu ý rằng quá trình để Iran thực sự có thể sử dụng số tiền nói trên có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, do yêu cầu thẩm định nghiêm ngặt và tính phức tạp của các giao dịch nhân đạo phải được thực hiện thông qua kênh đặc biệt này.
Sau cuộc tấn công của phong trào Hamas nhằm vào Israel ngày 7/10/2023, Mỹ và Qatar đã đạt được một “thỏa thuận ngầm” không cho phép Iran tiếp cận số tiền 6 tỷ USD nói trên. Trên thực tế, khoản tiền này chưa từng được giải ngân cho Tehran.
Khối tài sản bị phong tỏa của Iran hiện đang ở những đâu?
VOV.VN - Hàng chục tỷ USD tài sản của Iran đang bị phong tỏa tại nhiều quốc gia, trong đó Trung Quốc và Iraq nắm giữ phần lớn. Việc giải phóng số tiền này là một trong những mục tiêu quan trọng của Tehran trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
