Ai sẽ lãnh đạo Iran sau khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Khamenei qua đời?

VOV.VN - Việc lựa chọn Lãnh tụ tối cao mới được dự báo sẽ là phép thử lớn đối với cấu trúc quyền lực của Iran, trong bối cảnh đất nước này đang đối mặt với áp lực an ninh và địa chính trị ngày càng gia tăng.

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đã xác nhận cái chết của Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, sau khi Mỹ và Israel tuyên bố ông thiệt mạng trong các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào Iran.

Hiện chưa rõ ai có thể thay thế ông, khi nhà lãnh đạo kỳ cựu này chưa từng công bố người kế nhiệm chính thức. Theo Hiến pháp Iran, việc lựa chọn Lãnh tụ tối cao mới sẽ do Hội đồng Chuyên gia - cơ quan gồm 88 giáo sĩ cấp cao được bầu chọn, đảm nhiệm.

ai se lanh dao iran sau khi lanh tu toi cao ayatollah khamenei qua doi hinh anh 1 — Cờ Iran tung bay trước tòa nhà văn phòng Liên Hợp Quốc, nơi đặt trụ sở IAEA, tại Vienna, Áo. )Ảnh minh họa: Reuters)

Dưới đây là những ứng viên tiềm năng trong cuộc chuyển giao quyền lực sắp tới.

Ông Mojtaba Khamenei (56 tuổi) - con trai thứ hai của ông Khamenei, được cho là có ảnh hưởng đáng kể và có mối liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng như lực lượng bán quân sự tình nguyện Basij. Tuy nhiên, khả năng “cha truyền con nối” không được chấp nhận rộng rãi trong giới giáo sĩ Shia và ông Mojtaba cũng không phải là giáo sĩ cấp cao hay giữ chức vụ chính thức trong bộ máy quyền lực.

Ông Alireza Arafi (67 tuổi) là một giáo sĩ có uy tín và được coi là thân tín của ông Khamenei. Ông hiện giữ chức phó chủ tịch Hội đồng Chuyên gia, từng tham gia Hội đồng Giám hộ - cơ quan có quyền kiểm duyệt ứng viên bầu cử và các đạo luật của Quốc hội, đồng thời đứng đầu hệ thống trường dòng của Iran. Tuy vậy, ông Arafi không được xem là nhân vật chính trị nổi bật và cũng không có quan hệ sâu với giới an ninh.

Ông Mohammad Mehdi Mirbagheri (khoảng 60 tuổi) là thành viên Hội đồng Chuyên gia và đại diện cho phe bảo thủ trong giới tôn giáo. Theo trang IranWire, ông có quan điểm bài xích phương Tây mạnh mẽ và cho rằng xung đột giữa tín đồ và những người ngoại đạo là điều khó tránh khỏi. Hiện ông đứng đầu Học viện Khoa học Hồi giáo tại thành phố thánh Qom.

Ông Hassan Khomeini (khoảng 50 tuổi) là cháu trai của người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran Ruhollah Khomeini. Ông hiện trông coi lăng mộ của người tiền nhiệm nhưng chưa từng giữ chức vụ nào trong giới cầm quyền, đồng thời được đánh giá có ít ảnh hưởng tới bộ máy an ninh hiện tại. So với nhiều nhân vật khác, ông được coi là ôn hòa hơn.

Ông Hashem Hosseini Bushehri (hơn 60 tuổi) là giáo sĩ cấp cao có liên hệ mật thiết với các thiết chế liên quan đến quá trình kế vị, đặc biệt là Hội đồng Chuyên gia, nơi ông giữ chức phó chủ tịch thứ nhất. Ông Bushehri được cho là thân cận với ông Khamenei nhưng hiếm khi xuất hiện trước công chúng và không được biết là có quan hệ sâu với IRGC.