Từ sân vườn đến bài thuốc dân gian: Công dụng bất ngờ của cây ngâu
VOV.VN - Cây ngâu được nhiều người biết đến như một dược liệu dân gian quen thuộc. Trong y học cổ truyền, một số bộ phận của cây ngâu được sử dụng để hỗ trợ điều trị các bệnh thường gặp, từ sốt, đau nhức đến các vấn đề về hô hấp.
Công dụng của cây ngâu đối với sức khỏe
Theo y học cổ truyền, hoa ngâu có tính bình, vị ngọt pha cay nhẹ, được cho là có tác dụng giải uất, hành khí. Dược liệu này thường được dùng để hỗ trợ điều trị đầy bụng, khó tiêu, đau tức ngực.
Cành và lá ngâu có tính hơi ôn, giúp giảm đau, tiêu viêm, hoạt huyết, thường được dùng trong các bài thuốc chữa sốt rét, long đờm, hen suyễn hoặc nấu nước tắm trị ghẻ ngứa, mụn nhọt. Rễ và quả tươi của cây ngâu trong dân gian còn được dùng gây nôn để xử lý các trường hợp ngộ độc.
Cây ngâu thường được sử dụng dưới dạng sắc uống, hãm trà hoặc giã tươi, nấu cao để dùng ngoài da. Liều dùng đường uống được khuyến cáo không vượt quá 30 g mỗi ngày.
Ở một số quốc gia, cách sử dụng cây ngâu cũng khá phổ biến. Tại Trung Quốc, rễ, lá và hoa ngâu được dùng làm thuốc bổ; lá và cành ngâu hỗ trợ điều trị thấp khớp, nhiễm trùng. Tại Philippines, người dân sắc nước từ rễ và lá để uống bồi bổ sức khỏe, còn hoa ngâu được dùng làm nước giải nhiệt.
Một số bài thuốc dân gian từ cây ngâu
Trong dân gian, cây ngâu được sử dụng trong nhiều bài thuốc như:
Hỗ trợ hạ sốt khi kết hợp với mã đề, quả dành dành; Gây nôn trong trường hợp ngộ độc thực phẩm (chỉ áp dụng trong kinh nghiệm dân gian, cần theo dõi y tế); Hỗ trợ điều trị bế kinh, hen suyễn, đau nhức xương khớp.
Giải rượu khi dùng kết hợp với hoa sắn dây; Đắp ngoài chữa sưng, bầm tím do chấn thương; Hỗ trợ kiểm soát huyết áp khi dùng hoa ngâu phối hợp với hoa cúc.
Các bài thuốc trên chủ yếu được lưu truyền trong dân gian, việc áp dụng cần thận trọng và phù hợp với từng thể trạng.
Lưu ý khi sử dụng cây ngâu làm thuốc
Dù có nhiều công dụng được ghi nhận, cây ngâu vẫn chưa có đủ nghiên cứu chứng minh mức độ an toàn đối với phụ nữ mang thai, vì vậy thai phụ không nên sử dụng các bộ phận của cây ngâu để chữa bệnh.
Người mắc bệnh đái tháo đường cần hạn chế ăn quả ngâu để tránh ảnh hưởng đến việc kiểm soát đường huyết. Ngoài ra, khi sử dụng làm dược liệu cần phân biệt đúng cây ngâu ta, tránh nhầm lẫn với các giống ngâu ngoại lai cùng họ để không dùng sai dược liệu.