Cúc tần - loài cây mọc bờ rào nhưng giá trị dược liệu khiến nhiều người bất ngờ
VOV.VN - Cúc tần là loài cây mọc hoang, thường bám vào hàng rào, bờ bụi ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam. Ít ai ngờ rằng đây lại là một dược liệu có giá trị, được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền và ngày càng được y học hiện đại quan tâm nhờ nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.
Theo kinh nghiệm dân gian và các tài liệu Đông y, cúc tần có thể hỗ trợ điều trị các bệnh về xương khớp, ho, cảm sốt, trĩ, bí tiểu, thậm chí góp phần phòng ngừa sỏi thận. Nhiều nghiên cứu hiện đại cũng chỉ ra rằng, cây cúc tần chứa các hoạt chất sinh học có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn, chống oxy hóa và bảo vệ gan.
Công dụng của cây cúc tần theo y học cổ truyền
Trong Đông y, cúc tần có vị hơi đắng, tính mát. Nhờ đặc tính dược lý này, cây thường được dùng để thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, giảm đau, lợi tiểu và hỗ trợ tiêu hóa. Từ lâu, cúc tần đã xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian:
Chữa ho: Lá cúc tần được phối hợp với lá chanh, rễ thủy xương bồ, rễ cà gai leo, sả và trần bì. Các vị thuốc được phơi khô, sao vàng, sắc lấy nước uống mỗi ngày 2 lần.
Chữa cảm sốt: Lá và rễ cúc tần kết hợp với đinh lăng, rễ bưởi và cam thảo, sắc uống mỗi ngày một thang.
Hỗ trợ điều trị viêm khí quản: Lá cúc tần nấu cùng gừng và thịt lợn băm thành cháo, chia ăn trong ngày.
Chữa ghẻ: Lá cúc tần tươi được rửa sạch, giã nát đắp lên vùng da tổn thương, đồng thời có thể đun nước lá để tắm hàng ngày.
Hỗ trợ điều trị trĩ: Lá cúc tần kết hợp với ngải cứu, lá lốt, lá sung và nghệ vàng để xông hơi và ngâm hậu môn, phù hợp với trường hợp trĩ nhẹ.
Chữa bí tiểu: Dùng lá cúc tần tươi hoặc khô nấu nước uống hàng ngày giúp lợi tiểu, hỗ trợ chức năng thận.
Giá trị của cây cúc tần theo y học hiện đại
Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, cây cúc tần chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học cao, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Khả năng kháng nọc độc rắn: Rễ cúc tần chứa stigmasterol và β-sitosterol, có tác dụng làm giảm tác động của nọc độc rắn Vipera russelli, giúp hạn chế biến chứng xuất huyết và nguy cơ tử vong.
Tác dụng kháng khuẩn: Các hợp chất trong cúc tần có khả năng ức chế vi khuẩn và ký sinh trùng như Entamoeba histolytica, hỗ trợ điều trị kiết lỵ, lao và nhiễm trùng đường tiết niệu. Tinh dầu từ lá cúc tần còn cho thấy hiệu quả đối với nhiều loại vi khuẩn và nấm gây bệnh như Escherichia coli, Staphylococcus aureus và Candida albicans.
Chống oxy hóa: Chiết xuất từ lá cúc tần giàu flavonoid và phenolic - những chất có khả năng chống oxy hóa mạnh, góp phần giảm viêm và bảo vệ tế bào.
Bảo vệ gan: Một số hoạt chất trong rễ cúc tần giúp bảo vệ tế bào gan trước các tác nhân gây tổn thương.
Chống viêm, chống loét: Cúc tần có khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm, đồng thời giúp bảo vệ niêm mạc và vùng da bị loét do rượu hoặc thuốc kháng viêm.
Tiềm năng chống ung thư: Chiết xuất từ rễ và lá cúc tần được ghi nhận có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư, trong đó có ung thư cổ tử cung, nhờ các hợp chất như saponin, tanin, flavonoid và phenol.
Bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây cúc tần
VOV.VN - Cây cúc tần hay còn gọi là đại ngải, băng phiến ngải, từ bi, đại bi, là loài thực vật thuộc họ Cúc, xuất hiện phổ biến ở nhiều vùng quê Việt Nam.
