Vì sao Tomahawk luôn là lựa chọn đầu tiên của Mỹ trong các cuộc tấn công phủ đầu?
VOV.VN - Tên lửa đầu tiên trong kho vũ khí của Mỹ được sử dụng nhằm vào các mục tiêu tại Iran trong cuộc tấn công rạng sáng ngày 28/2 là Tomahawk - một loại tên lửa hành trình tầm xa được phóng từ tàu chiến và tàu ngầm.
Với chiều dài 5,56m, Tomahawk bay ở tốc độ tương đương máy bay thương mại và có thể mang đầu đạn nặng khoảng 450kg, với tầm bắn tương đương quãng đường từ Washington D.C. đến Miami.
Được phóng từ các tàu khu trục hoặc tàu ngầm hoạt động cách mục tiêu hàng trăm km, loại tên lửa này cho phép Mỹ phản ứng nhanh trước các tình huống khủng hoảng mà không cần điều động phi công vào không phận có tranh chấp hoặc triển khai lực lượng mặt đất.
Tomahawk từ lâu được xem là lựa chọn ưu tiên của Mỹ khi thực hiện các hành động quân sự có giới hạn, nhờ khả năng kết hợp giữa độ chính xác cao và tính linh hoạt, trong khi vẫn duy trì mức độ triển khai lực lượng ở quy mô tương đối nhỏ. Loại tên lửa này có thể tấn công các mục tiêu cố định với độ chính xác đáng kể, qua đó giảm nguy cơ leo thang thành xung đột trên diện rộng.
Các tổng thống Mỹ thuộc cả đảng Dân chủ và Cộng hòa đều từng sử dụng Tomahawk trong giai đoạn mở đầu của nhiều chiến dịch quân sự, từ các cuộc không kích tại Iraq trong thập niên 1990 đến những chiến dịch ở Syria và các khu vực khác thời gian gần đây.
Theo các quan chức quốc phòng và nhà phân tích quân sự, tầm bắn xa, độ tin cậy cao và mức độ rủi ro tương đối thấp đối với binh sĩ Mỹ khiến Tomahawk trở thành phương án tấn công phủ đầu được cân nhắc khi Nhà Trắng muốn gửi đi tín hiệu cứng rắn trong thời gian ngắn mà không khiến xung đột leo thang thành một cuộc chiến toàn diện.
Sự kết hợp giữa tốc độ, tầm bắn và độ chính xác đã giúp Tomahawk duy trì vai trò quan trọng trong kế hoạch tác chiến của Mỹ suốt nhiều thập kỷ qua.
Tên lửa Tomahawk do tập đoàn quốc phòng RTX Corporation (trước đây là Raytheon) phát triển đã trở thành thành phần chủ lực trong kho vũ khí của Hải quân Mỹ kể từ thập niên 1980. Mỹ lần đầu sử dụng Tomahawk trong tác chiến vào năm 1991, trong Chiến tranh Vùng Vịnh. Từ đó tên lửa đã trở thành phương án tấn công tầm xa thường được các tổng thống Mỹ lựa chọn khi muốn giảm thiểu rủi ro đối với binh sĩ.
Ông Thomas Karako, Giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định rằng qua nhiều nhiệm kỳ tổng thống, Tomahawk vẫn là tên lửa hành trình tấn công mặt đất tầm xa được ưu tiên sử dụng trong các tình huống khủng hoảng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng tần suất sử dụng trong nhiều năm qua đã vượt quá tốc độ sản xuất.
Trước đó, Mỹ được cho là đã sử dụng Tomahawk trong một cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6/2025. Nhìn chung, Tomahawk đã được triển khai hơn 2.350 lần. Mỗi quả có giá khoảng 1,4 triệu USD, tầm bắn trung bình từ 1.300 đến 2.500 km và có thể được phóng từ hơn 140 tàu chiến và tàu ngầm của Hải quân Mỹ.
Theo giới phân tích, cuộc tấn công bằng tên lửa Tomahawk chỉ là một phần trong chiến lược quân sự rộng lớn hơn của Mỹ tại khu vực. Trước các đợt không kích, quân đội Mỹ đã tăng cường hiện diện hải quân tại khu vực gần Iran. Tổng thống Trump cho biết, Washington đã tập trung một “hạm đội lớn” ở sát lãnh thổ nước này. Lực lượng của Mỹ được triển khai trên khắp Vịnh Ba Tư và các vùng biển lân cận, thể hiện thông điệp răn đe thông qua năng lực quân sự đáng kể.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington và Tehran tiến hành các cuộc đàm phán gián tiếp liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Tổng thống Trump từng cảnh báo Tehran phải dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.
Trọng tâm của sự hiện diện quân sự Mỹ là hai nhóm tác chiến tàu sân bay, gồm USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford. Mỗi nhóm có các tàu khu trục và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường hộ tống, có khả năng tiến hành các chiến dịch không quân và tên lửa liên tục. Theo các quan chức quốc phòng Mỹ, hơn một chục tàu chiến khác cũng đang hoạt động trong khu vực với vai trò hỗ trợ.
Tung đòn phủ đầu đúng thời khắc nhạy cảm: Mỹ và Israel tính gì với Iran?
VOV.VN - Sau nhiều ngày căng thẳng gia tăng, rạng sáng 28/2, Israel cho biết đã phối hợp với Mỹ tiến hành một “đòn tấn công phủ đầu” nhằm vào Iran. Diễn biến này đang được giới quan sát phân tích dưới góc độ chiến lược, tính toán chính trị cũng như mục tiêu dài hạn của liên minh Mỹ - Israel tại khu vực.
