Thắp sáng vùng biên bằng mồ hôi và trái tim người lính

Đẩy lùi thủ tục...

Khu vực biên giới đất liền tỉnh Thanh Hóa hiện có 146 thôn, bản, khu phố thuộc 16 xã. Trên 15.720 hộ dân với hơn 73.290 nhân khẩu sinh sống, hơn 95% là đồng bào dân tộc thiểu số thuộc 6 dân tộc Kinh, Mường, Thái, Mông, Khơ Mú, Dao. Mỗi dân tộc một sắc màu văn hóa, một câu chuyện đời sống, nhưng cùng chung khát vọng an cư lập nghiệp trên mảnh đất biên cương.

Tà Cóm, một bản xa nhất, khó khăn nhất của xã Trung Lý, từng được gọi bằng cái tên buồn là “điểm nóng” của ma túy và nghèo đói. 100% dân số là đồng bào Mông, đời sống còn bám theo nương ngô, đồi sắn, hủ tục còn len lỏi trong từng nếp nhà.

Tháng 8/2024, Đồn Biên phòng Trung Lý phối hợp cấp ủy, chính quyền xã triển khai mô hình “Bản sáng vùng biên” tại đây, một quyết định nhiều thử thách nhưng đầy quyết tâm.

Cán bộ, chiến sĩ đã lắp hệ thống cột, đèn năng lượng mặt trời, mở những con đường bê-tông dẫn đến nhà văn hóa; vận động xây sân thể thao; phối hợp nhà tài trợ xây phòng học vi tính và khu vệ sinh đạt chuẩn; đảng viên biên phòng trích tiền lương mua gà giống tặng hộ nghèo.

Đoàn viên, hội phụ nữ, người dân cùng trồng hoa, trồng cây xanh, giữ gìn môi trường; cán bộ xã, bản khảo nghiệm trồng rau; hướng dẫn ký hợp đồng liên kết trồng sắn với doanh nghiệp… cùng nhau biến bản nhỏ nơi biên giới thành khu dân cư “sáng – xanh – sạch – đẹp”.

Đàn trâu bò của bản tăng lên 450 con – con số mà trước đây người dân chưa từng nghĩ đến. Tư duy sản xuất hàng hóa thay thế tự cung tự cấp. Trẻ em đi học đều, đường làng sạch sẽ, hủ tục dần bị loại bỏ.

“Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và những người lính Biên phòng, từ một bản nghèo, “tối” về mọi mặt, đến nay Tà Cóm đã thay đổi rất nhiều, có điện lưới, có gạo hỗ trợ, trẻ con được đến trường. Giờ lại có “Bản sáng vùng biên”, bà con ai cũng phấn khởi, vui mừng”, Trưởng bản Tà Cóm Thào A Sự phấn khởi.

Anh Sùng A Chai chia sẻ, trước đây gia đình thuộc diện hộ nghèo, cuộc sống hết sức khó khăn. Ngay cả cách chăn nuôi, trồng trọt cũng không biết áp dụng khoa học kỹ thuật để tăng năng suất. Giờ được bộ đội cho con giống, hướng dẫn nuôi, anh làm theo và có thêm thu nhập nên vui và có động lực để thoát nghèo.

Thiếu tá Nguyễn Văn Thiện, Chính trị viên đồn Biên Phòng Trung Lý khẳng định mô hình điểm “Bản sáng vùng biên” tiếp tục được Đảng ủy, đơn vị và cấp ủy chính quyền địa phương quan tâm, tích cực chỉ đạo thực hiện, nhân dân ủng hộ, đồng thuận cao.

"Tổ chức thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh, cấp ủy địa phương; đồng thời huy động được sự vào cuộc của cán bộ, chiến sĩ, các tổ chức đoàn thể, nhân dân và kêu gọi được nhiều nguồn lực để hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất cho bản. Khi dân tin Đảng, tin chính quyền, tin bộ đội, thì biên giới mới thật sự vững bền”, theo Thiếu tá Nguyễn Văn Thiện.

Ngày công cán bộ gửi vào đất, vào bản, vào từng mái nhà

Còn ở bản Chiềng Căm, mới đây thôi còn là một trong những bản nghèo nhất của xã Hiền Kiệt: năm 2027 toàn bản có 118 hộ thì 52 hộ nghèo, 68 hộ cận nghèo. Đất chật, người đông, nhiều gia đình 4–5 hộ chung một khoảng sân nhỏ. Bao năm qua, sự hiện diện bền bỉ của những người lính ăn ở, sinh hoạt cùng dân đã từng bước thay đổi diện mạo bản.

Tháng 8/2024, mô hình “Bản sáng vùng biên” được triển khai. Những viên gạch đầu tiên, những đường dây điện, những cột đèn năng lượng mặt trời được dựng lên bằng công sức của cán bộ chiến sĩ. Chỉ trong thời gian ngắn, 48 cột đèn và 8 đèn pha năng lượng mặt trời được lắp đặt, biến Chiềng Căm từ bản “tối sớm” thành bản rực ánh điện. Đến tháng 11/2025, thêm hệ thống đèn năng lượng mặt trời do doanh nghiệp tài trợ được đưa vào sử dụng – một sự tiếp sức quý báu để bản sáng hơn mỗi đêm.

Không chỉ “thắp sáng”, mô hình còn giúp bản xanh, sạch, đẹp hơn. Hơn 550 ngày công của cán bộ chiến sĩ Hiền Kiệt đã được gửi vào đất, vào bản, vào từng mái nhà. Đó không chỉ là ngày công lao động, mà là những ngày gieo hy vọng, gieo tình quân dân.

Đồn Biên phòng đã kêu gọi hỗ trợ 120 thùng rác và hỗ trợ “chăm sóc môi trường” hằng tuần; phối hợp trồng 165 cây bóng mát và gần 1km hàng rào xanh, tạo cảnh quan và phòng chống sạt lở tự nhiên. Đơn vị còn hỗ trợ lắp đặt 25 téc nước cho các hộ khó khăn; đổ bê tông 250m² sân nhà văn hóa, sửa chữa hơn 400m đường và kênh mương nội bản; 260 ghế inox, các bộ bàn ghế gỗ, tủ sách với 400 đầu sách, phông cờ, bục tượng Bác Hồ được trao tặng, mang hơi thở văn hóa mới đến từng Nhà văn hóa bản Chiềng Căm và Poọng 1…

Già làng Vi Văn Thị, 75 tuổi, trú tại bản Chiềng Căm xúc động: “Bao năm nay, dấu chân người lính Biên phòng đã in trên từng nếp nhà, từng con đường của đồng bào Thái ở Hiền Kiệt, nơi đơn vị đóng chân. Các anh không chỉ giữ gìn biên cương, mà còn là điểm tựa để bà con dựng xây bản sáng, xanh, sạch, đẹp”.

Trung tá Cao Đình Xuân, Bí thư Đảng, Chính trị viên Đồn Biên Phòng Hiền Kiệt cho biết, ngay từ những ngày đầu triển khai mô hình, công tác tuyên truyền được đặt lên hàng đầu. Đồn Biên phòng Hiền Kiệt đã phối hợp tổ chức 8 buổi tuyên truyền cho cán bộ, nhân dân bản Chiềng Căm và cấp phát hơn 800 tờ gấp tìm hiểu pháp luật. Những buổi nói chuyện, những tờ gấp giản dị ấy đã mở rộng hiểu biết cho đồng bào, giúp họ nâng cao nhận thức về pháp luật, về phát triển kinh tế, về trách nhiệm bảo vệ an ninh trật tự trên địa bàn…

Cũng như Tà Cóm, Chiềng Căm, tại bản Ón, xã Tam Chung, nơi sinh sống của hơn 40 hộ đồng bào Mông, từng có thời gian đối mặt với tảo hôn, hôn nhân cận huyết, tang ma kéo dài. Nhưng với sự kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” của Bộ đội Biên phòng, những hủ tục ấy đã bị loại bỏ. Tang lễ rút ngắn còn 24 giờ, trẻ em đến trường đầy đủ, nếp sống mới được khẳng định.

Không chỉ tuyên truyền, BĐBP còn trao tặng gà, vịt giống, hướng dẫn trồng rau sạch, hỗ trợ sửa nhà, làm đường vào nhà văn hóa, lắp 50 cột điện năng lượng mặt trời. Cơ sở chính trị được củng cố mạnh. Bí thư Chi bộ – Trưởng bản Giàng A Trống cho biết: “Chi bộ bản đã phát triển thêm 2 đảng viên mới. Hoạt động đoàn thể sôi nổi hẳn lên.”

Từ Tà Cóm đến Bản Ón, từ Chiềng Căm đến Pù Đứa, Tứ Chiềng… mô hình “Bản sáng vùng biên” đang trở thành điểm tựa mới của đồng bào biên giới Thanh Hóa. Ánh sáng của đèn năng lượng mặt trời không chỉ xua đi bóng tối đêm rừng, mà còn soi tỏ con đường dân sinh, giáo dục, văn hóa, xây dựng niềm tin.

Thắp sáng những bản làng vùng biên bằng sức lính quân hàm xanh

VOV.VN - Nhiều năm qua, những người lính quân hàm xanh - Bộ đội biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã và đang góp phần thay đổi diện mạo thôn, bản, nâng cao đời sống đồng bào và củng cố thế trận biên phòng toàn dân, giữ vững an ninh, chủ quyền nơi phên dậu Tổ quốc.