Bóc gỡ đường dây khai thác cát lậu trên sông Trà Khúc, Quảng Ngãi

Dấu hiệu bất thường giữa đêm tối

Ban ngày, tổ dân phố Long Bàn, phường Trương Quang Trọng khá bình yên. Nhưng về đêm, khoảng 20 giờ 30 trở đi, những bóng người lạ xuất hiện trên khu vực bãi bồi ven sông. Từ giữa dòng sông, tiếng máy ghe vọng vào bờ, lúc gần lúc xa, xen lẫn tiếng kim loại va đập và tiếng nước bị xé mạnh bởi vòi hút công suất lớn.

Phát hiện mỗi đêm có 4–5 ghe hút cát, các trinh sát Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ngãi lặng lẽ áp sát khu vực giáp bãi bồi. Cát được hút lên ghe chỉ trong vài phút, sau đó ghe áp bờ. Tại đây, nhóm trung chuyển từ 5–7 đối tượng nhanh chóng xúc cát lên những chiếc xe ba gác không rõ biển số, chạy thành từng đợt về bãi tập kết của ông Bùi Văn Được tại tổ dân phố Long Bàn, phường Trương Quang Trọng.

Hoạt động này kéo dài từ khuya đến tận 5 giờ sáng, mỗi đêm vận chuyển hàng trăm mét khối cát. Nắm bắt tình hình tại hiện trường, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Quảng Ngãi tham mưu Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ngãi xác lập chuyên án 0825C, phối hợp Phòng Cảnh sát cơ động và Phòng Cảnh sát giao thông triển khai phá án.

Quá trình mật phục kéo dài nhiều đêm cho thấy, đường dây khai thác cát lậu được tổ chức bài bản. Các đối tượng bố trí người cảnh giới tại 3 vị trí trọng yếu là gần trụ sở Phòng Cảnh sát Kinh tế, trụ sở Công an phường Trương Quang Trọng và đầu đường Hoàng Sa. Ngoài ra, 3 đối tượng cảnh giới lưu động liên tục di chuyển, dùng điện thoại thông báo tình hình.

Hệ thống liên lạc được chia theo các nhóm Zalo: “chỉ huy”, “ghe hút”, “trung chuyển”, “cảnh giới”, “kho bãi”. Mỗi người chỉ biết nhiệm vụ của mình, không nắm toàn bộ sơ đồ để tránh lộ đường dây, nếu bị bắt. Những người này đổi sim điện thoại liên tục, dùng mật ngữ như “họp”, “công ty” thay cho từ “hút cát” và thay đổi lịch hoạt động thất thường để tránh bị theo dõi.

Ông Bùi Văn Được lập hộ kinh doanh vật liệu xây dựng và in hóa đơn nhập cát mỗi ngày để hợp thức hóa nguồn hàng. Khi bị kiểm tra, giấy tờ giả sẽ đóng vai trò “bùa hộ mệnh”.

Thiếu tá Võ Tấn Tài, Phó Đội trưởng Đội phòng ngừa điều tra án tham nhũng, kinh tế, môi trường lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đây không phải nhóm nhỏ lẻ mà là một đường dây hoạt động theo mô hình tổ chức có phân cấp, có điều hành:

“Tất cả các biện pháp nghiệp vụ anh em đã nắm được trước rồi. Nhưng khi bắt thì lại phát hiện thêm nhiều thủ đoạn mới. Ví dụ như 3 đối tượng cầm đầu, hằng ngày bán được bao nhiêu cát thì 2 đối tượng cầm đầu sẽ tính. Nhưng sợ không quen thì nhờ một đối tượng khác lưu giữ danh sách. Các đối tượng nhờ đối tượng này lưu giữ, còn trong điện thoại của hai đối tượng chính đã xoá hết. Những người này dùng từ ‘công ty’, tất cả hoạt động đều nói tối nay lên họp công ty hay làm gì đó, đều dùng từ ‘công ty’.”

Đêm vây bắt nghẹt thở trên sông Trà Khúc

Sau gần một tháng thu thập chứng cứ, Công an tỉnh Quảng Ngãi quyết định phá án. Đêm 9/9, gần 100 cán bộ, chiến sĩ đồng loạt bao vây các điểm khai thác. Trên mặt nước, khi những ghe hút đang vận hành vòi hút thì cán bộ, chiến sĩ Công an bất ngờ áp sát. Dưới ánh đèn pin quét sáng mặt sông, nhiều đối tượng hoảng loạn buông máy nhảy xuống sông bỏ chạy.

Lực lượng chức năng thu giữ 4 ghe hút, nhiều xe ba gác, 2 ô tô tải và 155 m³ cát vừa khai thác. Các nhóm cảnh giới bị khóa chặt, nhiều đối tượng vội đập điện thoại nhằm phi tang dữ liệu nhưng không kịp. Toàn bộ tin nhắn phân công nhiệm vụ trên Zalo được thu giữ, củng cố hồ sơ điều tra.

Người cầm đầu được xác định là ông Võ Quận (40 tuổi), trú tổ dân phố Long Bàn, có 2 tiền án về đánh bạc và tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, từng bị xử phạt hành chính vì tàng trữ cát không rõ nguồn gốc. Đồng phạm gồm các ông Bùi Văn Được - phụ trách bãi tập kết và tài chính; Nguyễn Hồng Thương - điều hành cảnh giới và lưu trữ dữ liệu giao dịch. Hầu hết các đối tượng đều cư trú tại phường Trương Quang Trọng. Tại cơ quan Công an, ông Võ Quận khai:
“Trong quá trình làm, bản thân không làm cũng được, mình nhờ một số anh em cùng làm. Đêm hôm có xe ba bánh, ngoài bãi có ghe hút vào rồi họ mua.”

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi đã khởi tố 8 người gồm: Võ Quận, Bùi Văn Được, Nguyễn Hồng Thương, Ngô Thanh Quang, Võ Quang Hồng, Đỗ Văn Vũ, Nguyễn Quang Cự (cùng trú phường Trương Quang Trọng) và Nguyễn Đợi (trú xã Bình Sơn) về tội “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”. Trong đó, 4 người bị bắt tạm giam gồm: Võ Quận, Bùi Văn Được, Ngô Thanh Quang và Nguyễn Quang Cự; Các đối tượng còn lại bị cấm đi khỏi nơi cư trú. 

Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, việc bóc gỡ cả đường dây, thay vì chỉ bắt quả tang vài đối tượng đơn lẻ thể hiện quyết tâm ngăn chặn thất thoát tài nguyên. Từ các chứng thu thập được, lực lượng chức năng xác định khối lượng cát bị khai thác trái phép rất lớn, từ các chứng cứ và tư liệu thu thập, lực lượng công an tiếp tục mở rộng vụ án, xử lý nghiêm những người có liên quan:

“Nhóm đối tượng này hoạt động dưới dạng tội phạm có tổ chức với quy mô lớn, số lượng người tham gia đông và hoạt động kéo dài ở một phường trung tâm của tỉnh, ngay trên dòng sông Trà Khúc. Điều đó để lại dư luận không tốt trong nhân dân. Nếu chỉ bắt quả tang một đêm thì không xử lý hình sự được vì khối lượng khai thác không đủ định lượng. Nhưng với quyết tâm cao, dù khối lượng cát khai thác mỗi đêm không lớn, chúng tôi xây dựng chuyên án và đấu tranh bóc gỡ, lấy lại niềm tin của nhân dân”.

Sông Trà Khúc từng nhiều lần xảy ra nạn khai thác cát lậu nhưng việc xử phạt hành chính nhỏ lẻ không đủ sức răn đe. Lần này, đường dây điều hành hàng trăm chuyến xe mỗi đêm, gây thất thoát nghiêm trọng tài nguyên và bức xúc trong nhân dân.

Đêm phá án khép lại trong sự đồng thuận của người dân địa phương. Đây cũng lời nhắc nhở nếu không làm quyết liệt thì những bàn tay “hút cát” vẫn sẽ tiếp tục khoét vào lòng sông và lòng tin của cộng đồng./.

Quảng Ngãi làm sạch dữ liệu đất đai trước ngày 30/11

VOV.VN - Thực hiện đợt cao điểm “90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai”, tỉnh Quảng Ngãi huy động cả hệ thống chính trị triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thành trước thời hạn, đảm bảo dữ liệu minh bạch, chính xác, phục vụ người dân và doanh nghiệp.