Việt Nam muốn tăng trưởng hai con số: Không thể giữ tư duy cũ

Định vị Việt Nam trong bối cảnh mới

Hôm nay 5/12, Bộ Tài chính phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) và Văn phòng Dịch vụ Dự án Liên hợp quốc (UNOPS) tổ chức Diễn đàn Kinh tế - Tài chính Việt Nam. Đây là sự kiện kế thừa và phát triển từ Diễn đàn Tài chính Việt Nam được Bộ Tài chính tổ chức thường niên kể từ năm 2017.

Với chủ đề "Định vị Việt Nam trong bối cảnh mới và tầm nhìn chiến lược kinh tế - tài chính giai đoạn 2026 - 2030", diễn đàn thu hút sự tham gia của hơn 200 đại biểu là đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; một số cơ quan địa phương; các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Tài chính; trường đại học, viện nghiên cứu; doanh nghiệp; nhà khoa học, chuyên gia kinh tế - tài chính trong và ngoài nước; tổ chức quốc tế (GIZ, UNOPS, WB, IMF, ADB, IFC...).

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều mục tiêu chiến lược đã được đặt ra trong bối cảnh cũng rất mới.

Từ bên ngoài, kinh tế - chính trị thế giới tiếp tục biến động mạnh, đặc biệt từ tháng 4/2025 khi căng thẳng thuế quan, xung đột địa chính trị và nhiều điểm nóng an ninh leo thang, khiến môi trường toàn cầu thêm bất định và tác động đa chiều tới kinh tế Việt Nam. Trong nước, giai đoạn 2024-2025 chứng kiến hàng loạt định hướng chiến lược và chính sách đột phá được Đảng và Chính phủ ban hành, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải định vị lại mình trong bối cảnh mới, tạo đột phá trong huy động nguồn lực, đổi mới mô hình tăng trưởng và mở rộng không gian phát triển theo hướng bền vững.

Theo Thứ trưởng Đỗ Thành Trung, Việt Nam cần xác lập mô hình tăng trưởng mới, trong đó: năng suất các nhân tố tổng hợp, hiệu quả đầu tư, đột phá khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành nền tảng cốt lõi. Mô hình này đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa các động lực tăng trưởng truyền thống (đầu tư, xuất khẩu và lao động) với các động lực tăng trưởng mới (kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức, kinh tế tuần hoàn…).

Việc xác lập mô hình tăng trưởng mới đòi hỏi sự cộng hưởng và liên kết chặt chẽ giữa các thành phần kinh tế, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và dẫn dắt, tập trung vào hạ tầng chiến lược và thiết lập khung khổ pháp lý minh bạch, kinh tế tư nhân là động lực sáng tạo và lan tỏa đổi mới, đóng vai trò đầu tàu trong các ngành kinh tế số, công nghiệp chế biến, dịch vụ chất lượng cao.

“FDI là nguồn lực bổ sung có chọn lọc, định hướng để gắn kết chuyển giao công nghệ thế hệ mới và tiêu chuẩn quốc tế (ESG). Đồng thời, cần khai thác hiệu quả không gian tăng trưởng mới từ các vùng, địa phương và các cực tăng trưởng; phát huy vai trò đầu tàu của các vùng động lực. Đây không chỉ là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng mà còn là một định hướng chiến lược để Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu đến năm 2030 và 2045”, Thứ trưởng Đỗ Thành Trung nêu rõ.

Nguy cơ mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình

Ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế – tài chính (NIEF) đánh giá, Việt Nam đang đứng trước một thực tế không bi quan, nhưng cũng không quá lạc quan. Cơ cấu tăng trưởng lạc hậu, nguy cơ có thể bị tụt hậu, có thể không thoát ra được của bẫy thu nhập trung bình. Việt Nam cũng đối mặt với một thực trạng về việc các điểm nghẽn lớn không được xử lý và vẫn còn dai dẳng.

Kinh tế số - động lực tăng trưởng mới của Việt Nam

VOV.VN - Kinh tế số sẽ là động lực tăng trưởng mới của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đây là nội dung được bàn luận tại diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế và Đô thị tổ chức sáng nay tại Hà Nội.

Từ những phân tích sâu sắc về tốc độ phục hồi của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2024 - 2025, ông Nguyễn Như Quỳnh chỉ ra những động lực và thách thức của Việt Nam trước thềm giai đoạn mới. Theo đó, các động lực đã giúp kinh tế Việt Nam bật dậy mạnh mẽ gồm: quyết tâm chính trị cao, tăng trưởng ổn định của nông nghiệp, sự phục hồi mạnh của ngành công nghiệp nhờ xuất khẩu, cùng sự bứt phá của các ngành dịch vụ với mức tăng hai con số. Cùng với đó, môi trường vĩ mô ổn định, lạm phát và lãi suất thấp, tiêu dùng phục hồi và đầu tư mở rộng đã tạo thế cân bằng quan trọng.

Tuy nhiên, Viện trưởng NIEF cũng chỉ rõ, Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc kéo dài trong thời gian qua, đó là: năng suất còn thấp so với khu vực, tăng trưởng vẫn dựa trên mở rộng nguồn lực, tốc độ già hóa dân số nhanh, và đặc biệt là điểm nghẽn trong thực thi chính sách - từ hạ tầng, thể chế đến nguồn nhân lực.

Để đạt tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Như Quỳnh cho rằng, mọi cấu phần của nền kinh tế phải tạo bước nhảy vọt; từ các ngành quy mô nhỏ đến khu vực công nghiệp - dịch vụ, tất cả đều cần chuyển dịch lên mức tăng trưởng cao hơn.

“Sẽ rất khó để có được một kết quả mới nếu như không có cách làm mới. Điểm cần nhấn mạnh là tư duy mới, phương thức lãnh đạo mới, mô hình tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, không gian mới. Trong đó, tư duy phát triển mới có tính bao trùm lên tất cả”, ông Nguyễn Như Quỳnh nhấn mạnh.