Hà Giang- nơi quan sát rõ nhất nhật thực dài nhất thế kỷ

Theo nhận định của Thạc sĩ Trần Tiến Bình, Ban lịch Việt Nam, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam: Địa điểm quan sát rõ nhất là tỉnh cực bắc Hà Giang với độ lớn cực đại gần 0,80. Càng về phía Nam, độ lớn của nhật thực giảm dần.

Nhật thực toàn phần ngày 22/7 bắt đầu từ Ấn Độ, qua Nepal, Trung Quốc, đến trung tâm của Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Việt Nam chỉ có thể quan sát được nhật thực một phần vì không nằm trong dải đen trung tâm mà nhật thực đi qua.

Nhật thực sẽ xảy ra vào lúc 7 giờ 6 phút và kết thúc vào 9h25’50’’ (giờ Hà Nội). Thời gian quan sát cực đại là 8h11’, độ cao cực đại là 36 độ, độ lớn cực đại là 0,73.

Ở Huế, độ lớn cực đại là 0,57, độ cao mặt trời là 37 độ. Thời gian bắt đầu lúc 7h10’ sáng, cực đại lúc 8h13’ sáng, kết thúc lúc 9h25’.

Còn ở TP Hồ Chí Minh, nhật thực bắt đầu lúc 7h17’, cực đại lúc 8h12’. Độ lớn mặt trời 0,39 và độ cao mặt trời lúc cực đại là 35 độ.
Tính từ năm 2007, ở Việt Nam có thể quan sát hiện tượng nhật thực được 38 lần, hầu hết đều là nhật thực một phần. Chỉ có 3 lần nhìn thấy nhật thực toàn phần, là ngày 11/4/2070 với địa điểm quan sát được là Kon Tum, Quảng Ngãi, ngày 27/1/2074 ở Nghệ An, Thanh Hoá, và ngày 27/7/2074 ở Đồng Xoài, Đà Lạt, Nha Trang.

Nhật thực xảy ra khi mặt trăng đi qua giữa trái đất và mặt trời và che khuất hoàn toàn hay một phần mặt trời khi quan sát từ trái đất. Nhật thực toàn phần là khi mặt trời bị mặt trăng che lấp hoàn toàn. Đĩa mặt trời phát sáng bị che khuất bởi vành tối của mặt trăng và có thể quan sát thấy vầng hào quang nhạt bên ngoài là ánh sáng đến từ vành đai nhật hoa của mặt trời.

Trong thời gian xảy ra bất kỳ một lần nhật thực nào, nhật thực toàn phần chỉ có thể được quan sát thấy từ một dải hẹp trên bề mặt trái Đất. Tại một điểm cố định, nhật thực toàn phần chỉ kéo dài vài phút (tối đa 7 phút).

Theo các chuyên gia thiên văn học, do bức xạ mặt trời mạnh nên nếu dùng mắt thường không có thiết bị bảo vệ nhìn vào mặt trời trong thời điểm này có thể sẽ bị thương tật, hoặc hỏng mắt vĩnh viễn. Do vậy, cần phải có các phương pháp quan sát an toàn để bảo vệ mắt trước nhưng tia độc hại từ mặt trời.

Để có thể an toàn khi quan sát nhật thực, cần có các kính quan sát chuyên dụng. Cũng có thể quan sát bằng các phương pháp khác nhau như nhìn qua tấm phim chụp X - quang; dùng một tấm bìa khoét một lỗ tròn hướng tấm bìa về phía mặt trời sao cho ánh sáng đi xuyên qua lỗ tròn. Đặt một tờ giấy trắng phía dưới sao cho hình ảnh mặt trời hiện thành một vòng tròn trên tờ giấy trắng. Một phương pháp khác cũng có thể sử dụng là đặt một chiếc gương nhỏ dưới chậu nước, sau khi hoà mực và nhìn hình mặt trời dịu mát đi qua chậu nước này.

Từ 7h sáng 22/7, Câu lạc bộ thiên văn nghiệp dư TP Hồ Chí Minh sẽ tổ chức quan sát nhật thực tại Nhà thiếu nhi Thành phố tại quận 3, còn diễn đàn Câu lạc bộ Thiên văn Bách khoa tổ chức theo dõi tại bãi biển Phạm Văn Đồng (Đà Nẵng). Bất kỳ ai có nhu cầu sẽ được hướng dẫn cách quan sát nhật thực an toàn./.