Cúng ông Công ông Táo: Chọn cá chép thế nào để đúng lễ, đúng phong tục?

VOV.VN - Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, lễ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp gắn liền với tục thả cá chép - linh vật đưa Táo Quân về trời. Vì vậy, việc chọn mua và thả cá chép đúng cách không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống.

Cách chọn mua cá chép cúng ông Táo

Cá chép dùng để cúng ông Táo nên là cá chép đỏ, khỏe mạnh, bơi nhanh, không trầy xước hay bong tróc vảy. Khi chọn cá, người mua có thể quan sát phần mang: cá khỏe thường có mang đỏ tươi, trong khi mang sẫm màu là dấu hiệu cá yếu, dễ chết.

Ngoài ra, nên ưu tiên những con cá bơi linh hoạt, phản xạ nhanh khi chạm vào nước. Sau khi mua về, cá cần được thả vào chậu nước sạch có sục oxy hoặc rong rêu để cá thích nghi. Nên dùng nước giếng, nước sông hồ; hạn chế dùng nước máy vì hàm lượng clo có thể khiến cá chết nhanh.

Cúng cá chép mấy con là phù hợp?

Số lượng cá chép cúng ông Táo không có quy định bắt buộc mà tùy theo quan niệm và điều kiện của mỗi gia đình. Nhiều nhà chọn cúng một con cá chép tượng trưng; một số khác cúng một cặp hoặc ba con tương ứng với ba vị Táo Quân. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, không nằm ở số lượng.

cung ong cong ong tao chon ca chep the nao de dung le, dung phong tuc hinh anh 1 — Khi chọn cá chép, người mua có thể quan sát phần mang: cá khỏe thường có mang đỏ tươi, trong khi mang sẫm màu là dấu hiệu cá yếu, dễ chết

Thả cá chép cúng ông Táo vào thời điểm nào?

Theo quan niệm dân gian, cá chép nên được thả trước giờ Ngọ (12h trưa) ngày 23 tháng Chạp để kịp “đưa” Táo Quân về chầu trời. Vì vậy, nhiều gia đình chọn thả cá từ tối 22 hoặc sáng sớm ngày 23 để tránh đông đúc và bảo đảm cá được phóng sinh đúng thời điểm.

Cách thả cá chép đúng phong tục, bảo vệ môi trường

Khi thả cá chép, nên lựa chọn ao, hồ, sông nước sạch, không ô nhiễm và được phép phóng sinh. Cá nên được đựng trong chậu hoặc túi nước đầy đủ oxy, tránh để cá thiếu nước trong thời gian dài.

Lúc thả, cần nhẹ nhàng đưa cá xuống sát mặt nước, nghiêng chậu hoặc mở miệng túi để cá tự bơi ra. Không thả cá từ trên cao vì dễ làm cá bị tổn thương, chết ngay sau khi phóng sinh. Đặc biệt, tuyệt đối không thả cá kèm túi nilon nhằm tránh gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sinh vật dưới nước.

Sau khi thả, có thể quan sát trong chốc lát để bảo đảm cá bơi đi an toàn, hạn chế tình trạng cá vừa thả đã bị bắt lại. Quan trọng hơn, việc thả cá nên được thực hiện trong tâm thế nhẹ nhàng, vui vẻ và thành kính, bởi theo quan niệm dân gian, sự an nhiên và thiện tâm cũng là điều mang lại may mắn cho gia đình trong năm mới.