Từ 1/5/2026, Luật Giám định tư pháp sửa đổi có hiệu lực với hàng loạt quy định mới
VOV.VN - Chiều 5/12, với 439/443 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (chiếm 92,81% tổng số đại biểu tham gia), Quốc hội đã thông qua Luật Giám định tư pháp (sửa đổi), có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.
Trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.
Về nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc công an tỉnh, thành phố, một số ý kiến đại biểu tán thành với quy định của dự thảo Luật về bổ sung nhiệm vụ giám định pháp y thương tích cho tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc công an tỉnh, thành phố. Một số ý kiến khác đề nghị giữ nguyên như quy định hiện hành, theo đó tổ chức này chỉ thực hiện giám định pháp y tử thi.
Với nội dung này, quá trình xây dựng dự án Luật Giám định tư pháp (sửa đổi), Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Y tế, các Bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi liên quan đến nội dung bổ sung nhiệm vụ giám định thương tích tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc Công an tỉnh, thành phố.
Trên cơ sở, Tờ trình số 792 của Chính phủ về dự án Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có kết luận đối với dự án Luật, trong đó cơ bản tán thành với quy định này tại dự thảo Luật, tuy nhiên đề nghị cần cung cấp thêm thông tin, đánh giá cụ thể hơn về ưu điểm, hạn chế, tác động tích cực và tiêu cực khi sửa đổi quy định này. Bộ Công an đã có báo cáo cung cấp thông tin, đánh giá về nội dung này.
Trên cơ sở ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và báo cáo, đánh giá của Bộ Công an, dự thảo Luật tiếp tục quy định tại khoản 4 Điều 17 về việc tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự thuộc công an tỉnh, thành phố được thực hiện giám định pháp y tử thi, pháp y thương tích và giao Chính phủ quy định chi tiết khoản này.
Về phạm vi thành lập, hoạt động của văn phòng giám định tư pháp, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định về mở rộng phạm vi thành lập, hoạt động của văn phòng giám định tư pháp như dự thảo Luật.
Riêng chuyên ngành ADN, giám định tài liệu, kỹ thuật số và điện tử, dấu vết đường vân thì văn phòng giám định tư pháp chỉ được thực hiện trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, các cơ quan giám định công lập thực hiện trong tố tụng hình sự.
Về quyền được miễn trừ trách nhiệm pháp lý của người giám định tư pháp trong hoạt động giám định tư pháp, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật được nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng người giám định tư pháp được xem xét loại trừ, miễn, giảm trách nhiệm theo quy định của pháp luật có liên quan và của cấp có thẩm quyền khi đã thực hiện giám định đúng quy định về trình tự, thủ tục, quy trình giám định tư pháp, quy chuẩn chuyên môn trong hoạt động giám định, vô tư, khách quan, không vụ lợi.
Trường hợp kết luận gian dối hoặc từ chối kết luận giám định mà không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Về việc xử lý vi phạm đối với cá nhân, tổ chức trong hoạt động giám định tư pháp, Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và các văn bản pháp luật có liên quan đã có quy định về xử lý vi phạm đối với công chức, viên chức, sĩ quan công an, quân đội trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, được phân công theo quy định của pháp luật đó.
Trường hợp công chức, viên chức, sĩ quan công an, quân đội trong quá trình thực hiện giám định tư pháp có vi phạm pháp luật về giám định tư pháp thì cũng cần có quy định về chế tài xử lý cụ thể tương ứng với hành vi vi phạm.
Theo đó, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, việc xử lý vi phạm trong hoạt động giám định tư pháp được thực hiện theo Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Luật Giám định tư pháp và pháp luật có liên quan. Do đó, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định này của dự thảo Luật.
Từ 2026, cấp phiếu lý lịch tư pháp hoàn toàn trực tuyến
VOV.VN - Luật sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua quy định phiếu lý lịch tư pháp được cấp cho cá nhân gồm Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2. Trước đó, một số ý kiến đề xuất bỏ cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.
