Mở rộng quyền của viên chức: Kiểm soát để tránh xung đột lợi ích hoặc trục lợi
VOV.VN - Sáng 22/10, thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội quan tâm đến nội dung về tuyển dụng; đánh giá, xếp loại viên chức cũng như việc làm thêm của viên chức.
Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm là dự thảo mở rộng quyền của viên chức theo hướng quy định điều kiện viên chức được ký hợp đồng để thực hiện hoạt động nghề nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp khác ngoài đơn vị sự nghiệp công lập hiện đang làm việc hoặc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khác ngoài công lập.
Mặt khác viên chức làm việc trong các tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ sở giáo dục đại học công lập được tham gia góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, làm việc tại doanh nghiệp do tổ chức đó thành lập hoặc tham gia thành lập để thương mại hóa kết quả nghiên cứu do tổ chức đó tạo ra khi được sự đồng ý của người đứng đầu tổ chức.
Tuy vậy, đại biểu Hà Đức Minh (đoàn Lào Cai) cho rằng quy định viên chức được quyền ký hợp đồng để thực hiện hoạt động nghề nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp khác ngoài đơn vị sự nghiệp công lập hiện đang làm việc là quá rộng, dễ dẫn đến việc viên chức tham gia hoạt động kinh doanh thương mại xung đột lợi ích và ảnh hưởng đến đạo đức nghề nghiệp và chất lượng phục vụ nhân dân.
Về cơ chế giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm cũng chưa được quy định rõ có thể dẫn đến phát sinh tình trạng lạm dụng, lợi dụng vị trí công tác để trục lợi hoặc sử dụng tài sản công cho mục đích riêng.
Về tuyển dụng viên chức, dự thảo quy định ưu tiên tuyển chọn người có tài năng, người có công với nước, người dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách khác theo quy định của pháp luật. Quy định này cần thiết thể hiện rõ tính nhân văn, nhất quán của Đảng và Nhà nước trong việc quan tâm tạo điều kiện cho các đối tượng chính sách, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, người yếu thế được tham gia cống hiến cho khu vực công. Việc này cũng phù hợp với nguyên tắc công bằng xã hội và tinh thần của Hiến pháp năm 2013.
Tuy nhiên, hình thức và mức độ ưu tiên chưa được xác định cụ thể có thể dẫn đến việc áp dụng chưa thống nhất, có nơi chỉ ưu tiên trong việc xét tuyển, có nơi cộng điểm hoặc xét đặc cách. Bên cạnh đó, khái niệm các đối tượng chính sách khác còn khá rộng và thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng dễ gây lúng túng cho cơ quan tuyển dụng, nhất là trong lĩnh vực giáo dục, y tế ở vùng khó khăn.
Do vậy, để đảm bảo nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng và minh bạch, đại biểu đề nghị luật cần quy định khung về việc áp dụng chính sách ưu tiên này, đại biểu đề nghị giao cho Chính phủ quy định chi tiết để việc thực hiện được thống nhất và công bằng trên cả nước.
Hình thức tuyển dụng viên chức có thi tuyển và xét tuyển, song vị đại biểu đoàn Lào Cai cho rằng, ở những vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn nên thực hiện theo xét tuyển, không phải thi tuyển. Thí sinh chọn hình thức thi tuyển viên chức thường đăng ký ở những vùng có điều kiện thuận lợi và không đăng ký dự tuyển vào những vùng khó khăn, trừ khi được xét tuyển vào các vùng này. Thực tế, ở những vùng có điều kiện kinh tế khó khăn rất khó tuyển dụng, đặc biệt là liên quan về y tế, giáo dục.
Đại biểu Đỗ Đức Hiển (Đoàn TP.HCM) cũng cho rằng, liên quan đến tuyển dụng có quy định rất mới. Dự thảo quy định: Việc tuyển dụng viên chức phải căn cứ vào vị trí việc làm, khác với trước đây quản lý công chức, viên chức theo chức danh nghề nghiệp. Như vậy, việc trả lương sẽ không cào bằng và sau này sẽ không còn thi thăng hạng.
Quy định này đi liền với việc phải xây dựng được vị trí việc làm trong tất cả các lĩnh vực Nhà nước của các bộ, ngành, địa phương. Đây là khối lượng công việc lớn nhưng cần sớm được thực hiện.
Đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) góp ý nên quy định rõ tiêu chí, quy trình, thẩm quyền phê duyệt các hoạt động nghề nghiệp ngoài giờ của viên chức. Bên cạnh đó, sớm ban hành bộ tiêu chí đánh giá định lượng thống nhất trong toàn quốc, tích hợp cơ sở dữ liệu viên chức toàn quốc, liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời rà soát các hành vi bị cấm, phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.
Cải cách thể chế, chính sách để hút nhân tài vào khu vực công
VOV.VN - Trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt, việc thu hút nhân tài vào khu vực công cần được coi trọng. Từ Nghị định 140/2017/NĐ-CP đến Nghị định 179/2024/NĐ-CP, Chính phủ không ngừng hoàn thiện chính sách nhằm thu hút và trọng dụng người tài.
