Giáo dục đại học đang đứng trước những yêu cầu và sứ mệnh mới
VOV.VN - Nếu trước đây, đại học chủ yếu được nhìn nhận là nơi đào tạo nguồn nhân lực và thực hiện nghiên cứu khoa học, thì ngày nay, ở nhiều quốc gia phát triển, đại học đã trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm sản sinh tri thức mới, công nghệ mới và mô hình phát triển mới.
Chiều 5/6, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Bộ GD-ĐT, Học viện Kỹ thuật quân sự tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển đại học đổi mới sáng tạo tại Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo".
Phát biểu chỉ đạo định hướng hội thảo, TS. Vũ Thanh Mai, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, chúng ta đang sống trong một thời kỳ mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Nguồn lực quyết định sự phát triển của quốc gia ngày càng không còn là tài nguyên thiên nhiên hay lao động giản đơn, mà là tri thức, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.
Trong bối cảnh đó, giáo dục đại học đang đứng trước những yêu cầu và sứ mệnh mới. Nếu trước đây, đại học chủ yếu được nhìn nhận là nơi đào tạo nguồn nhân lực và thực hiện nghiên cứu khoa học, thì ngày nay, ở nhiều quốc gia phát triển, đại học đã trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm sản sinh tri thức mới, công nghệ mới và mô hình phát triển mới.
“Nhận thức rõ xu thế đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra những định hướng mang tính đột phá đối với giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới. Một trong những nội dung rất quan trọng của Nghị quyết là hiện đại hóa, nâng tầm giáo dục đại học; phát triển mạnh mẽ các cơ sở giáo dục đại học theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo, đại học công nghệ thế hệ mới; tạo đột phá trong phát triển nhân lực chất lượng cao và nhân tài phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây không chỉ là yêu cầu đối với ngành giáo dục mà còn là yêu cầu từ thực tiễn phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, TS. Vũ Thanh Mai nhấn mạnh.
Trong những năm qua, giáo dục đại học Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hoạt động nghiên cứu khoa học, công bố quốc tế, hợp tác quốc tế và tự chủ đại học đã có những bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với yêu cầu phát triển đất nước và so sánh với nhiều quốc gia trong khu vực, chúng ta vẫn còn không ít vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và giải quyết.
Từ đó TS. Vũ Thanh Mai đặt vấn đề: Liệu mô hình phát triển của các cơ sở giáo dục đại học hiện nay đã thực sự phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế số, xã hội số và kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo hay chưa? Làm thế nào để các trường đại học trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo thay vì chủ yếu thực hiện chức năng đào tạo? Làm thế nào để khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và thương mại hóa sản phẩm được thu hẹp?...
Trung tướng, GS.TS Lê Minh Thái, Giám đốc Học viện Kỹ thuật quân sự (KTQS) cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, mô hình đại học truyền thống đang đứng trước yêu cầu đổi mới sâu sắc. Đại học ngày nay không chỉ là nơi truyền thụ tri thức, mà còn là trung tâm sáng tạo, nơi hình thành các ý tưởng mới, công nghệ mới, giải pháp mới cho các vấn đề phát triển của quốc gia.
Nghị quyết số 71-NQ/TW đã đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống giáo dục đại học Việt Nam theo hướng mở, hiện đại, hội nhập, trong đó đại học đổi mới sáng tạo được xác định là một định hướng quan trọng, mang tính dẫn dắt. Là một trường đại học kỹ thuật trọng điểm của quân đội và quốc gia, Học viện KTQS nhận thức sâu sắc rằng, đổi mới sáng tạo không phải là một khái niệm trừu tượng, mà phải được cụ thể hóa bằng chiến lược phát triển, cơ chế tổ chức và các hoạt động thực tiễn.
Trong những năm qua, Học viện KTQS đã từng bước hình thành các yếu tố nền tảng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thông qua việc xác lập rõ định hướng chiến lược phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao cho quân đội và đất nước. Học viện không chỉ coi nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ thường xuyên, mà đang từng bước tiếp cận đổi mới sáng tạo như một động lực phát triển dài hạn, phù hợp với xu thế xây dựng đại học nghiên cứu và đại học đổi mới sáng tạo ở Việt Nam.
Giáo dục đại học Việt Nam: Nhân sự mới, kỳ vọng mới
VOV.VN - Việc các cơ sở giáo dục Đại học nhất thể hóa chức danh Hiệu trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy khẳng định vai trò tiên phong của Đảng trong lĩnh vực giáo dục đại học đồng thời thể hiện sự tin tưởng, kỳ vọng vào sự đổi mới mạnh mẽ của giáo dục đại học.
